4 Ağustos 2025 Pazartesi günü saat 18.30’da, BAOB Türkan Saylan Toplantı Salonu’nda “İklim Krizi, Afetler ve Bursa: Meslek Örgütleri Ne Yapmalı?” başlıklı bir toplantı gerçekleştirildi.

Toplantı, Bursa Tabip Odası Olağandışı Durumlarda Sağlık Hizmetleri Komisyonu Başkanı Dr. İsmail Seçkin Kara’nın sunumuyla başladı. Türkiye genelinde etkili olan “Orman Yangını Mevsimi” ile beraber, Bursa’nın merkez ve dağ ilçelerinde son bir haftada yoğunlaşan ve büyük bir orman alanını yok eden yangınlara karşılaşıldığına vurgu yapıldı. Bölgeye yapılan ziyaretler, yanan orman alanları ve söndürme çalışmalarına değinilen sunumda, orman yangınlarının giderek artması yanı sıra bir “nitelik değişimi” olduğuna, bu yangınların eskiden olduğu kadar kolay söndürülemediğine dikkat çekildi! Konunu Uzmanlarının, iklim değişikliği ve orman yangınları ilişkisi hakkındaki görüşlerin de sergilendiği sunum, Orman Yangınları riskini etkileyen faktörler, alınması gereken önlemlere ve konuyla ilişkili meslek örgütlerinin birlikte nasıl çalışabileceklerine ilişkin alternatiflerin serimlenmesiyle sona erdi.

Ardından konu katılımcıların soru ve katkılarına açıldı.

Neticede konuyla ilişkili olan meslek örgütleriyle birlikte, ” İklim Krizi, Afetler ve Bursa: Meslek Örgütleri Ne Yapmalı?” başlığının tartışılacağı bir çalıştay için, BAOB bileşenlerine çağrıda bunulmasına karar verildi. Konunun ayrıntılandırılması, alt başlıkların belirlenmesi ve BAOB bileşenleriyle görüşülmesi için görevlendirme yapıldı.

Toplantıya Bursa Tabip Odası Yönetim Kurulu’nu temsilen Dr. Ferda Firdin, Dr. Deniz Alpan ve Dr. Kenan Ergus katılım sağladılar.

Alıntı: bto.org.tr

The post İklim Krizi, Afetler ve Bursa: Meslek Örgütleri Ne Yapmalı? appeared first on Hekimce Bakış.

Bursa’da sokak hayvanlarının öldürülmesinin yolunu açan yasa teklifinin meclise sunulmasının ardından 16 Temmuz 2024 Salı günü Üç Fidan Parkı’nda ortak basın açıklaması düzenlendi.

Basın açıklamasına; Bursa Tabip Odası, Bursa Veteriner Hekimler Odası, , Bursa Barosu, Bursa Eczacı Odası, Bursa Diş Hekimleri Odası, TMMOB Bursa, Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Kent Konseyi katıldı.

Basın açıklamasında ‘Kısırlaştır-aşılat-yerinde yaşat’ çağrısında bulunulurken, öldüren bu yasa teklifinin bir an önce geri çekilmesi gerektiği vurgulandı.

Alıntı: bto.org.tr

The post Öldüren Yasa İstemiyoruz! appeared first on Hekimce Bakış.

Bizler yaşatmak için yemin ettik, ortak sorumluluğumuz her canlının yaşam hakkını korumak ve savunmaktır.

Halen yürürlükte olan 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesine göre; sokaklar, hayvanların doğal yaşam alanıdır. İnsanlığın, kendini efendi olarak gördüğü bu kapitalist düzende hoyratça harcanan, yok edilen tüm doğal varlıklarda olduğu gibi hayvanların da yaşam alanları giderek yok edilmekte, hayvanlar daha çeperlere sürgün edilmektedir.

Ne yazık ki merkezi ve yerel yönetimler Hayvanları Koruma Kanunu’nun gereklerini yerine getirme konusunda sınıfta kalmıştır. Bugüne dek üretim ve ticaretin yasaklanması gerekirken, merdiven altı üretim, petshoplarda kataloglardan hayvan seçme, illegal yollarla yurtdışından cins hayvan ticareti devam etmiştir. Yetkili kurumlar hayvan sahiplerinin hayvanlarının bakımını takip etmemiş, sokağa terk etme gibi eylemlerine idari para cezaları uygulamamış, pek çok belediye Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca veterinerlik hizmetleri, kısırlaştırma gibi görevlerini yerine getirmemiş, artan mama fiyatlarına yönelik vergi indirimleri sağlanmamış, artan veteriner hekim ve tedavi masraflarının karşılanabilmesi için zorunlu hayvan sigortası benzeri uygulamalar desteklenmemiştir. Görevini yapmayan belediyeler, denetleme yapmayan Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, şimdi kendi suçlarını bu kanun ile sokak hayvanlarına atmaya çalışıyor.

Sokak hayvanlarının yaşam alanlarından koparılıp sahiplendirilemezlerse öldürülmelerinin gündeme getirilmesi, merkezi ve yerel yönetimlerinin başarısızlıklarının maskelenmesinden başka bir şey değildir. Hayvanları Koruma Kanunu’nu neden uygulanmadığı, denetimlerin neden yapılmadığı, yaptırımlar ve cezalandırmaların neden devreye sokulmadığı gibi çok sayıda sorularımız yanıtsız kalırken; sokak hayvanlarının toplatılmasını ve katledilmesini getiren bu kanun taslağını kabul etmiyoruz. Bu “ölüm” kanununu hayvanların korunması ve özgürleşmesi hedefinden geri adım atma olarak görüyoruz.

Sokak hayvanları için üretimin durdurulması, ticaretin yasaklanması, kısırlaştırma, aşılama, yerine bırakma ve gözetim gibi bilimsel, adil ve akılcı çözümler bulunmaktadır. Bilimsel çalışmalar kısırlaştırmanın en etkili yöntem olduğunu göstermektedir. Gerek iktidarın gerekse yerel yönetimlerin bunları gerçekleştirecek insan gücü, araç, gereç, donanım ve finansman kaynağı bulunmaktadır. Tüm bunlara rağmen itlafta ısrar, COVID -19 mücadelesinde olduğu gibi akıl ve bilime ters düşmektir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sokak hayvanlarının itlafının gündeme getirilmesi bir çözüm değil, daha büyük bir katliamın gelen sesidir ve bu kanunun bir halk sağlığı önlemi olarak takdim edilmesi kabul edilemez.

Sahipsiz sokak hayvanlarından geçen kuduz başta olmak üzere zoonotik hastalıkları, halk sağlığı ile gerekçelendirerek sokaktaki hayvanların ötenazisine yasal bir zemin hazırlamak bilimsellikten uzak, çarpıtılmış bir yaklaşımdır.

Diğer taraftan ülkemizde hayvan hastalıkları ve hayvanlardan geçen hastalıkların önlenmesi konusunda gerekli yasal düzenlemeler, hayvanların itlafı ile değil, Türkiye’de Tek Sağlık sisteminin kurumsal olarak oluşturulabilmesi ile mümkündür. Tek Sağlık; insanıyla, hayvanıyla yaşadığımız ekosistem bütününün sağlığı demektir. Ülkemizde Tek Sağlık konusunda Veteriner Hizmetleri ile ilgili düzenleme gerektiren eksiklikler söz konusudur. Asıl üzerinde durulması gereken, buradaki eksikliklerin bir an önce tamamlanması olmalıdır.

Şunu da hatırlatmak isteriz: Hayvan haklarını ve yaşamını yok sayan hükümetler, belediyeler, partiler, bakanlıklar, resmi kurumlar ile sokaklar ve kentler güvenli hale getirilemez. Ülkemizde sokakların güvenli olmamasının temel nedeni sokak hayvanları değildir. Geçtiğimiz günlerde biri tıp fakültesi öğrencisi iki genç yurttaşımız İzmir’de yağmur yağarken yolda yürüdükleri için yaşamlarını yitirdiler. Hiçbir canlı, sorumluluk sahibi olmayan, vicdanı ve merhameti olmayan yönetimler-yöneticiler kadar tehlikeli değildir. Sokakları sokak hayvanlarından arındırma değil, sokakları ve içinde yaşadığımız kentleri bir bütün olarak dönüştürmenin öncelikli olduğunu hatırlatıyoruz.

Bizler meslek örgütü olarak akıl ve bilimin ışığında her canlının yaşam hakkını koruyacak her türlü çözümün bir parçası olacağımızı buradan kamuoyu ile paylaşıyoruz. Kendi çıkarlarımızı hayvanların haklarından ve özgürlüğünden önde görerek yaşamı savunmak mümkün değildir. Tüm canlıların ortak, bir arada, birlikte yaşayabilmelerinin mümkün olduğunu biliyoruz. Yaşamı ve yaşatmayı savunmaya devam edeceğiz.

Bu ölüm kalım kararı öncesinde; Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki tüm milletvekillerimizin akıl ve vicdanına sesleniyor, geri dönüşü olmayan, hayvan katliamları ile altından kalkılamayacak, çok büyük sorunlar doğuracak, sokak hayvanlarının ölüm fermanı olan bu kanun teklifinin derhal geri çekilmesini talep ediyoruz.

Türk Tabipleri Birliği Halk Sağlığı Kolu

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

Alıntı: bto.org.tr

The post Yaşamı Savunan Biz Hekimler, Hayvan Katliamlarına İzin Vermeyeceğiz appeared first on Hekimce Bakış.

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Türk Dişhekimleri Birliği (TDB); Akbelen Ormanları’nda kömürlü termik santral için ağaçların katledilmesine ve ormanlarına sahip çıkan halka yönelik güvenlik güçlerinin saldırılarına karşı İkizköy’deki direniş alanını ziyaret etti.

TTB adına Merkez Konseyi II. Başkanı Dr. Ali İhsan Ökten, Merkez Konseyi Genel Sekreteri Dr. Vedat Bulut ile Merkez Konseyi üyeleri Dr. Adalet Çıbık ve Dr. Nursel Şahin’in katıldığı eyleme tabip odalarının yönetici ve üyeleri de destek verdi.

İkizköy’deki direniş alanında yapılan ortak açıklama şöyle:

Suçta Israr Etmeyin!

Akbelen’de Doğa Katliamına Son Verin!

Çevre ve doğal varlıklarımız AKP iktidarında bir bir sermayenin birikim aracına dönüştürülerek yok edilmektedir. Termik santraller, kömür madenciliği, otoyollar, turizm yatırımları, sanayi tesisleri, Bergama altın madeni, Artvin Cerattepe’den Kazdağları’na sayısız örneklerde yaşadıklarımız hep doğanın adım adım katledilmesi, yaşam alanlarımızın daraltılması olmaktadır.

Yerel ve küresel sermayenin yılmaz temsilcilerinden AKP+MHP iktidar bloğu ülkemizde de parasallaştırma, ticarileştirme, metalaştırma, çevre aleyhine kuralsızlaştırma, politikalarına devam ediyor. İktidar bloğu seçimlere kısa süre kala rafa kaldırdığı günlük yaşamımızdaki tüm temel ihtiyaç maddelerine dair zamları ve doğa karşıtı politikalarını seçimler biter bitmez bir furya gibi hayata geçirmeye başladı.

Dün burada ağaçları kestiler, Cudi’de ise yaktılar. Cudi’de yangınlar devam ediyor, söndürmeye dahi izin vermiyorlar.

Akbelen’de halkın “Nefes alanlarımızı kesmeyin, geleceğimiz yok etmeyin” çığlığına kulaklarını kapattılar. Binlerce yıllık geçmişi olan ağaçları hunharca kestiler. Son birkaç gündür de iş makinelerini soktular. Şimdi kestikleri ağaçların ekili olduğu toprağı kazarak yok ediyorlar.

İdari yargı denetimini devreden çıkarıyor, iktidarın baskısına rağmen çıkan az sayıdaki yargı kararını da yok sayıyor, görmezden geliyorlar. Bu politikalar uğruna anayasal suç işlemeyi göze alıyorlar.

Halkın güvenliğini sağlamakla yükümlü güvenlik güçlerini şirketleri çıkarları için halkın karşısına dikiyorlar. Dünyanın gözü önünde insanlarımıza, çevre ve emek örgütleri aktivistlerine, milletvekillerine gaz sıkıyor, darp ediyor, gözaltına alıyorlar.

Biliyoruz durmak istemeyecekler. Halkın ceplerine dadanan, kene gibi varlıklarımızı sömüren doğa düşmanı şirketlere kol kanat germeye devam edecekler.

Biliyoruz hukuk tanımazlık temel yönetim biçimleri oldu.

Bunun için halkın güvenliğini sağlamak gibi anayasal bir görevi olan güvenlik güçlerini halkın üzerine sürmeye devam edecekler.

Biliyoruz:

Bunlar,

Engerekler ve çıyanlardır,

Bunlar,

Aşımıza, ekmeğimize

Göz koyanlardır.

Ama bir şeyi de onların bilmesini istiyoruz:

Halkın haklılığından daha büyük bir güç yoktur. Bu saldırıları ya durduracağız ya durduracağız.

Çünkü durduramazsak,

Nefes alamayacağız.

Durduramazsak,

Tarım alanlarımız, ormanlarımız, derelerimiz yok olacak.

Durduramazsak,

Suyumuz kuruyacak, hava kirlenecek. Hastalıklar kol gezecek, çocuklarımız daha doğmadan bu hastalıklara yakalanacak.

Buradan bir kez daha sesleniyoruz: Akbelen’den elinizi çekin, Akbelen’e dokunmayın!

Limak ve İbrahim Çeçen holdinglerinin kömür madeni için doğaya ve köylüye iki yıldır yapılan zulüm derhal sona erdirilmelidir. Adı geçen şirketler bölgeden derhal çekilmelidir.

İktidar depremlerden, sellerden, salgınlardan gerekli dersleri çıkarmalı, insana ve doğaya zarar veren tüm projeleri iptal etmelidir.

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK)

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)

Türk Tabipleri Birliği (TTB)

Türk Dişhekimleri Birliği (TDB)

Alıntı: ttb.org.tr

The post KESK, TMMOB, TTB ve TDB İkizköy’deki Direniş Alanında: Suçta Israr Etmeyin, Akbelen’de Doğa Katliamına Son Verin! appeared first on Hekimce Bakış.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), giderek ısınan Avrupa’da ciddi hastalıklara yol açabilen Aedes (Asya kaplanı sivrisineği) türü sivrisineklerinin yayılmaya devam ettiği uyarısında bulundu. Merkezin yayınladığı son haritada, Türkiye’de de istilacı Aedes albopictus ve Aedes aegypti türlerinin yerleştiği ya da görüldüğü yer alıyor.

ECDC’nin son verilerine göre chikungunya ve dang virüslerini insanlara bulaştıran Aedes albopictus Avrupa’da daha kuzeye ve batıya doğru yerleşiyor. Ayrıca, dang humması, sarı humma, chikungunya, Zika ve potansiyel olarak Batı Nil virüslerini bulaştırdığı bilinen Aedes aegypti, 2022’den beri Kıbrıs’a yerleşti. Diğer Avrupa ülkelerine yayılmaya devam edebilir.

Aedes albopictus daha yaygın olmak üzere her iki tehlikeli tür Türkiye’de de bulunuyor. Aedes albopictus da Kıbrıs’ta görülüyor.

Avrupa’da sıcak hava dalgaları ve sellerin daha sık ve şiddetli hale geldiğini, yazların daha uzun ve sıcak yaşandığını hatırlatan merkez, bu koşulların Aedes albopictus ve Aedes aegypti gibi istilacı sivrisinek türleri için elverişli koşullar yarattığını hatırlatıyor.

2013’te Aedes albopictus sivrisineği sekiz Avrupa ülkesinde yerleşikti ve 114 bölgeyi etkiliyordu. 10 yılda, 13 ülke ve 337 bölgeye yerleşti. Bu yayılma devam ederse dang humması, chikungunya ve Zika virüs ve Batı Nil virüsü hastalıkları ve bağlı ölümlerin daha da artacağı öngörülüyor.

Yine merkezin verilerine göre geçtiğimiz yıl Avrupa Birliği’nde 1133 Batı Nil virüsü vakası ve buna bağlı 92 ölüm rapor edildi. Bunların 1112’si ülkelerde yerel olarak edinildi. İtalya (723), Yunanistan (286), Romanya (47), Almanya (16), Macaristan (14), Hırvatistan (8), Avusturya (6), Fransa (6), İspanya (4), Slovakya (1) ve Bulgaristan (1) vaka bildirdi.

Aynı yıl 71 yerel olarak edinilmiş dang humması vakası kaydedildi. Bu 2010-2021 döneminde bildirilen toplam vaka sayısına eşit. Fransa (65 vaka) ve İspanya (6 vaka) tarafından yerel olarak edinilen dang humması vakaları bildirildi.

Çok hızlı çoğalıyorlar
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, ECDC’nin uyarılarının dikkat çekici olduğunu söyledi.

Yavuz Aedes sivrisineklerinin yaşam alanlarının giderek genişlediğini vurguladı: “Merkezin de açıkladığı gibi, tehlikeli hastalıklar taşıyan Aedesin iki türü de Türkiye’de yerleşik. Başka, farklı hastalıklar taşıyan sivrisinekler de var. Sivrisinek popülasyonu çok geniş ve hızlı çoğalıyor. Sivrisineklerle bulaşan hastalıklar açısından kırılgan hale geldiğimizi söyleyebiliriz.”

Aslında sivrisineğin kendisinde bir hastalık yok. Sivrisinek hasta insanları ve bazen hayvanları ısırarak, mikropları vücuduna alıyor. Sağlam birilerini ısırdığında bu mikropları onlara bulaştırıyor.

Yavuz şunları söyledi: “Bu tip hastalıklara vektörlerle bulaşan hastalıklar diyoruz. Sivrisinek bir tür aracılık yapıyor aslında. Geçtiğimiz yıllarda, örneğin Batı Nil virüsü hastalığı Türkiye’de vardı. Bizi de riskli noktaya getiriyor. Bu tip hastalıklar için iki faktör gerekir. Virüsü ya da mikrobu kanında taşıyan hasta birey ve sivrisinek. Bu ikisinin bir arada olduğu yerlerde, sağlam insanların da hastalanma riski var.”

Seyahatlerden hastalıkla dönmek mümkün
İklim değişikliğinin yanı sıra, küresel hareketlilik özellikle seyahatler hastalıkların bir bölgeden, başka bir yere taşınmasına yol açabiliyor.

Yavuz şöyle konuştu: “Belki de en önemli etken, sivrisinek üremesini kolaylaştıracak alanların giderek daha fazla çoğalması. Bu sivrisinek popülasyonun artmasına ve hastalıklarla ilgili kırılgan hale gelmemize yol açıyor. Aedes cinsi sivrisineklerle bulaşan tehlikeli hastalıklar var. Bunlar dang humması, chikungunya ve Zika virüs ve Batı Nil virüsü hastalıkları. Bunların bir kısmını Dünya Sağlık Örgütü öncelikli hastalıklar listesine koydu. Hem sivrisinek popülasyonlarının yerleşimlerinin değişimi hem de küresel hareketliliğin artması ve hızlanması farklı coğrafyalarda vaka ve ölümler görmemize sebep olabiliyor.”

Yavuz yaşadığımız bu döneme “Küreselleşen Sağlık Tehditleri Çağı” da dendiğini anlattı: “Çoğu sağlık tehditi küreselleşti. Özellikle bulaşıcı hastalıklar çok daha hızlı bütün dünyaya yayılabiliyorlar. Yıllar önce ABD Hastalık Kontrol Merkezi bir değerlendirmesinde, ‘Artık bir köyde çıkan virüsün bütün dünyaya yayılması için 36 saat yetiyor” demişti. Bilhassa enfeksiyon hastalıklarının ciddi küresel tehditler oluşturabileceğini görüyoruz. Covid de yaşadığımız gibi. Sivrisinekle mücadelede de tek sağlık yaklaşımı çok önemi. İnsan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alıp, sağlık sorunlarını bir bütün içinde çözmeye çalışmak anlayışı bu.”

Yavuz sivrisineklerin bulaştırdığı hastalıkların Sağlık Bakanlığı tarafından etkili bir sürveyans sistemiyle yakından izlenmesi gerektiğini söyledi: “Sivrisineklerle bulaşan hastalıkların bildirimi zorunlu. Sürveyans sistemi var ama etkin hale getirmeliyiz.”

Durgun suları dökün!
Irmak kenarları, havuzlar, kuyular, yağmur suyuyla yerde, kayalıklarda, oluşan su birikintileri, bataklıklar, ağaç kovukları, erimiş kar suları, su dolu lastik, teneke, saksı altları sivrisinekler için ideal üreme alanları.

Sivrisineklerle mücadele ve baş etmek çok zor. Öncelik üremelerini durdurmak. En önemli üreme alanları durgun sular.

Yavuz şunları kaydetti: “Küçük bir kap suda bile yüzbinlerce larva bırakıp, çoğalabiliyorlar. Özellikle durgun su kaynakları kaldırılmalı. En büyük, başa bela olan durgun su kaynakları arasında eski, atık lastikler var. Yağmur yağdığında içlerinde biriken sular, üreme alanlarına dönüşüyor. Saksının altındaki tabakta kalan az suda bile üreyebiliyorlar.

Atıkların, çöplerin zamanında toplanması, foseptik çukur kapaklarının açık bırakılmaması gibi önlemler de önemli. Kimyasalların ya da pestisitlerin kullanımı sıkıntılı. Hem kullanıldıkları yerdeki ekosisteme zarar veriyorlar hem de toprağı, suyu kirletiyorlar. Ayrıca sivrisinekler bunlara karşı direnç geliştiriyor. Mücadele daha zor hale geliyor. Biyolojik yöntemlerle mücadele etmek daha önemli ve doğru.”

Kullanmadığınız kapları ters çevirin
Mücadele için, teneke kutular, boş saksılar, su varilleri gibi kolay üreyebilecekleri yerlerde su birikmesi önlenmeli. Su biriktiren kap ve oyuncaklardaki sular boşaltılmalı. Kullanılmadığı zaman ters çevrilmeli. Hayvan sulukları, yalakları düzenli temizlenmeli. İçindeki sular haftada en az üç kez değiştirilmeli. Yüzme havuzları kışın ya üzeri örtülmeli ya da boşaltılmalı.

Ayrıca kapı ve pencerelere sinek teli takılmalı. Sinek kovucular kullanılmalı. Sineklerin çok olduğu dönemlerde cibinlik kullanılmalı.

Alıntı: diken.com.tr

The post İstilacı sivrisinek Aedes Türkiye’ye de ‘yerleşti’ appeared first on Hekimce Bakış.

“Şehir merkezi cehenennemi andırıyordu…Üstü açık, moloz yüklü kamyonların aralıksız bir şekilde 1,5 ay boyunca köyünüzün içinden geçtiğini düşünün. Yaptığımız 15 dakikalık yol kapatma eyleminde bile her şeyin birbirine girdiğini gördük, trafik sıkıştı, görevliler ne yapacaklarını bilemediler…”

Deprem bölgesinde çığ gibi büyüyen enkaz atıkları sorununun en görünür olduğu şehirlerden Malatya’nın Mamurek (Beydağı) köyünden Nazife Onay, molozların kontrollü bir şekilde kaldırılmamasına itiraz ediyor.

BBC Türkçe’ye konuşan Onay, enkazın Malatya’daki İnönü Üniversitesi kampüsünden yaklaşık 3 km uzaklıktaki köylerinin de bulunduğu ve binlerce kişinin yaşadığı bölgenin yakınına döküldüğünü söylüyor.

Deprem bölgesinin sakinleri ve sahadaki uzmanlar bölge genelinde benzer bir tablo olduğunu anlatıyor.

Sağlık ve işçi güvenliğinin hiçe sayıldığını, enkaz atıklarının gelişigüzel, aceleyle taşınmaması gereken şekilde taşınıp, dökülmemesi gereken yerlere döküldğünü söylüyorlar.

Uzmanlar atıkların kısa ve uzun vadede yaşam üzerinde ciddi etkileri olacağını öngörüyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Mehmet Emin Birpınar Şubat ayı ortasında BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamada, “Bu alanlar belirlenirken, sahanın topoğrafyası ve jeolojisi dikkate alınmakta, tarım amaçlı kullanılan arazilerde, içme, sulama ve kullanma suları rezervuarlarında, taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, yağmur sularının akışını engelleyecek vadilerde veya dere yataklarında, heyelan, çığ ve erozyon bölgelerinde olmamasına dikkat edilmektedir” demişti.

Ancak aradan geçen üç aya yakın sürede, bunun aksi çok sayıda vaka bildirildi.

Depremlerden sonra yıkımın en büyük olduğu Hatay, bu bildirimlerin en fazla yapıldığı illerden biri oldu.

İklim Adaleti Koalisyonu’nda Türk Tabipleri Birliği (TTB) temsilcisi Demet Parlar, BBC Türkçe’ye memleketi Hatay’da Narlıca ve Defne’deki zeytinliklerde; Altınözü, Belen, Kırıkhan ve Samandağ’da enkaz atıklarının riskli alanlara döküldüğünü belgelediklerini belirtiyor:

“Samandağ’da yaptığımız eylemlerde gördüğümüz moloz döküm alanlarında işçilerin maskesiz olduğu, döküm alanlarının sulak alanlara, tarım arazilerine ve yaşam alanlarına çok yakın olduğuydu. Dçküm alanı Yeşilköy’de çadırların hemen yanındaydı. Narlıca Mahallesi’nin 2 km ötesindeydi.

“Zeytin ağaçlarının üzerine molozların döküldüğünü, asırlık zeytin ağaçlarının parçalandığını gördüm. Zeytinliklerdeki moloz sınırı gün geçtikçe ileriyor, bugün gördüğümüz ağaçlar bir süre sonra tamamen yok olacak.”

Bunlara ek olarak Adıyaman’da dere yataklarına, Kahramanmaraş Elbistan’da tarım arazilerine ve dere kenarlarına Hatay’da 280’den fazla kuş türünü barındıran Milleyha Kuş Cenneti yakınlarına da enkaz atıklarının döküldüğü bildirildi.

Enkaz atıklarının içeriği ne, neden zararlı?
Depremlerde yıkılan yüz binlerce bina, yapım malzemeleri ve içindekilerle çok yönlü kirliliğe neden oluyor.

Örneğin bölgede yıkılan ve enkaz altında kalan eczaneler ve klinikler gibi sağlık kurumları tıbbi kirlilik; tarımda kullanılan gübre ve pestisitlerinin satıldığı toptancılar kimyasal kirlilik yükü barındırıyor.

BBC Türkçe’ye konuşan Jeoloji Yüksek Mühendisi ve Tıbbi Jeoloji Uzmanı Eşref Atabay, asbestin yasaklandığı 2010 yılından önce yapılan çok sayıda konutun olmasının kanserojen riski doğurduğunu belirtiyor ve ekliyor:

“Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nden Tozla Mücadele’ye Asbestle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’e kadar birçok düzenleme var ama depremden sonra bunların hiçbirine uyulmadığını görüyoruz.”

Deprem bölgesinde saha araştırmaları yapan Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi”nde Deniz Biyoloğu Doç. Dr. Sedat Gündoğdu de BBC Türkçe’ye, betonda kullanılan çimentonun ya da bina yapımında kullanılan boya ve dış cephe malzemelerinin ağır metal muhteva edebildiğini söylüyor. Bunlara ek olarak enkaz altında kalan araçlar, patlayan trafolar, plastikler, kanalizasyon boruları ve beyaz eşyaların da önemli kirleticiler olduğunu hatırlatıyor.

Gündoğdu, buna karşın tüm enkaz atıklarının karışık bir şekilde, “bir yönetim pratiği olmadan” taşındığını söylüyor ve şöyle devam ediyor:

“Gelişigüzel, rastgele ve aceleyle kaldırılıyor, en olmadık yerlere dökülüyor, en taşınmaması gereken şekilde taşınıyor.

“Sulak alanlara, dere yataklarına, tarımsal üretim alanlarına dökülüyor. Yoğun bir kamyon hareketliliği var, tehlikeli atıklar üstü açık bir şekilde transfer ediliyor ve bu esnada tozlar etrafa saçılmaya devam ediyor.”

Bu durumun insan ve insan dışı yaşama önemli etkileri olacağı öngörülüyor.

Deprem bölgesinde moloz döküm alanlarını araştıran Caner Arıkboğa, Elbistan’da “Taş ve kömür ocaklarının kenarından boşaltılan yığınları oralardan geri toplamak hiç mümkün gözükmüyor. Yol kenarında çeliksiz yığınları tarlalara ve dere kenarlarına dökülmüş halde bulduk” diyor.

BBC Türkçe’ye bu durumun insan sağlığı üzerindeki etkilerini anlatan TTB Halk Sağlığı Kolu Başkanı Prof. Dr. Gamze Onay, deprem bölgesindeki çalışmaları sırasında “hava kirliliğini görsel ve duyusal olarak deneyimlediklerini” söylüyor.

Prof. Dr. Onay, “Molozların içinde nelerin olduğunu tam olarak bilmiyoruz ve bunlar uygun şekilde kaynağında ayrıştırılmadığı için aerosollerle doğrudan havaya karışıyor” diyor ve ekliyor:

“Bölgedeki yurttaşlar, çocuklar ve sağlık çalışanları arasında üst solunum yolu rahatsızlıklarında, boğaz ağrısı, gözlerde kızarıklık gibi semptomlarda artış yaşandığını biliyoruz.

“Alerjik bünyesi, kronik hastalığı olanların semptomlarının daha ağır olduğunu, gönüllü giden sağlık çalışanlarının maske gibi donanımları kullansalar bile solunum yolu şikayetlerinin başladığını, daha sonra zatürre geçirenler olduğunu gözlemledik.”

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu’na göre hava ve su kirliliği insanlarda solunum yolu ve kalp damar hastalıkları, kanser, astım ve alerjilerin yanı sıra üremeyle ilgili ve nörogelişimsel bozukluklara neden olabiliyor.

Diğer yandan tüm bu kirleticilerin uygun olmayan koşullarda taşınması ve depolanması, çevreye ve dolaylı olarak insan sağlığına farklı zararlar veriyor.

Doç. Dr. Gündoğdu, enkaz atıklarının yalıtımsız noktalara ya da su kaynaklarının yakınına dökülmesiyle, “Ağır metaller ve zehirli kimyasalların, yağmur yağdığında yüzey suları aracılığıyla içme sularına taşındığını ve tüm sisteme dahil olduğunu” belirtiyor.

6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerinden sonra bölgede şiddetli yağışlar ve yer yer seller etkili olmuştu.

Uzmanlar kimyasalların sağlık risklerini net bir şekilde öngörebilmek için maruziyetinin ölçülmesi gerektiğini ancak çevresel araştırmaların Çeve, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülmesi kararının alındığını belirtiyor. Bu çalışmaların da sonuçları bilinmiyor.

Molozların büyüklüğüne ilişkin farklı açıklamalar farklı sonuçlar veriyor
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, 13 Nisan’da yaptığı açıklamada, “Günlük 5 bin 279 kamyon, 1994 ekskavatör, 124 su tankerinin çalıştığı bölgede 1 milyon 28 bin 704 kamyon seferi ile 11 milyon 513 bin 120 metreküp moloz taşındı” demişti.

Soylu, bunun yıkık ve acil yıkılacak binaların yüzde 70’ine denk geldiğini, “Toplam 56 bin 956 yıkık/acil yıkılacak binanın 39 bin 602’sinin (yüzde 70) enkazı kaldırıldı” ifadeleriyle dile getirmişti.

Yani resmi verilere göre bir binanın enkazından yaklaşık 290 metreküp hafriyat ortaya çıktı. Bir kamyonla da yaklaşık 11 metreküp hafriyat taşındı.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, son olarak 11 Mart’ta yaptığı açıklamada deprem bölgesinde 11 ilde, 5 milyon 4 bin bağımsız bölümün incelendiğini, 821 bin 302 bağımsız bölüm, 279 bin binanın acil yıkılacak, ağır hasarlı, yıkık veya orta hasarlı olduğunun tespit edildiğini bildirmişti.

Kurum, orta hasarlı binaların yıkılıp yıkılmayacağı konusunda onların da ağır hasarlı statüye konulduğunu belirtmişti.

Yani tüm bu binaların yıkıldığı senaryoda, resmi veriler esas alındığında yaklaşık 81 milyon metreküp hafriyatın oluşması beklenebilir. Bunun taşınması için de 7,3 milyon kamyon seferine ihtiyaç duyulabilir.

Birleşmiş Milletler’in (BM) 24 Şubat’ta yayımladığı analizde, 1999’daki Marmara depreminde yaklaşık 13 milyon ton molozun ortaya çıktığı hatırlatılmış, deprem bölgesinde 116-210 milyon ton arası moloz ortaya çıkacağı tahmin edilmişti.

TTB’nin de aralarında olduğu emek-meslek ve çevre örgütleri, Hatay’da moloz döküm alanlarıyla ilgili bir dava açtı. Dava dilekçesinde ayrıştırılmamış atıkların 85 bin toksik madde içerdiği tespitine yer verildi.

Ancak açıklamalar arasında daha önemli farklar da olabiliyor. Örneğin Devlet Su İşleri (DSİ) 2 Nisan’da AA’ya yaptığı açıklamada Hatay’da 1 milyon 400 bin ton moloz taşıyarak, 582 binanın enkazının kaldırılmasını sağladığını belirtilmişti.

1 metreküp hafriyatın 2 ton olduğu tahmin ediliyor. Buna göre DSİ’nin açıklamasından bir binadan 1000 metreküpten fazla hafriyat çıktığı anlaşılıyor. Bu İçişleri Bakanlığı açıklamasında belirtilen miktardan 3 kat daha fazla.

BBC Türkçe’ye konuşan Tıbbi Jeoloji Uzmanı Eşref Atabey, bu atık miktarının ön görülebilir olduğunu ve atıklar için depremden önce bertaraf noktalarının belirlenmiş olması gerektiğini belirtiyor:

“Bu noktalar jeolojik-teknik etüdlerle belirlenir, geçirgen olmayan yüzeylerde, su kaynaklarından uzakta, havayı kirletmeyecek şekilde olması gerekir.”

‘İnsanların canı çok daha ucuz’
Sahadaki uzmanlar ve örgütler enkaz atıklarının taşınma ve depolama sürecinde görevli işçilerin de büyük risk altında olduğunu belirtiyor.

Doç. Dr. Sedat Gündoğdu, “Birçoğu maske kullanmıyor, asbestle çalışmak için gerekli donanıma sahip değil.

“Dökümün yapıldığı tozun içinde yemek yiyen işçiler vardı.” diyor.

Uzmanlara göre atıklarda önce asbest gideriminin yapılması ve ardından ayrıştırma sürecinin başlaması gerekiyor. Metallerin yeniden kullanımı ve toz haline gelen betonların parke taşı gibi malzemelerin üretimi için kullanılabileceği belirtiliyor.

Nazife Onay, “Yerinde ayrıştırma gibi ileri uygulamaları geçtik, enkazlar uygun zemine taşınması, çalışanlara uygun maskeler verilmesi, kamyonların üstünün kapatılması bile ilerleme sayılır.” diyor ve şunları söylüyor:

“Ama bunlar tehlikeyi kabul etmek olur; insanların canı çok daha ucuz.”

Onay, Malatya’da yaptıkları suç duyurusunun “sembolik” kaldığını, benzer durumdaki köylerden de “itirazlar yükselirse şehir merkezinde daha etkili bir direniş yapabileceklerini” söylüyor.

Demet Parlar, uygulamaları zeytinlikleri koruyan kanunlara ve Anayasa’nın sağlıklı çevre hakkını güvence altına alan hükümlere aykırı olduğunu, suç duyurusunda bulunduklarını belirtiyor.

“Ancak adalet yerini bulana kadar molozlar dökülmeye devam edecek ve sorun her geçen gün daha da büyüyecek.” diye ekliyor.

Alıntı: bbc.com

The post Deprem bölgesinde enkaz atıkları sorunu: ‘Zeytin ağaçlarının üzerine molozların döküldüğünü gördüm’ appeared first on Hekimce Bakış.

Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) de aralarında olduğu emek-meslek ve çevre örgütleri, Hatay’da yerleşim alanlarının, hastanelerin, ibadet yerlerinin, zeytinlik bölgelerinin ve sulak alanların moloz döküm alanı olarak kullanılmaması için 19 Nisan 2023 günü Hatay 2. İdare Mahkemesi’ne dava açtı.

Dava dilekçesinde; ayrıştırılmamış atıkların 85 bin toksik madde içerdiğine yönelik tespitten hareketle, moloz döküm işlemlerinin bölge halkının ve gelecek kuşakların yaşamlarını tehdit ettiği belirtildi. Atıkların tarım alanlarına, zeytinliklere ve sulak alanlara depolanmasının korunması gereken biyoçeşitlilik, yeraltı su rezervleri, yerüstü su kaynakları ve nitelikli tarım toprakları için de ciddi tehlike yarattığı ifade edilen dava dilekçesinde bu tehlikenin giderilmemesi halinde hem kaynaklar hem de halk sağlığı için geri dönüşsüz zararlar doğacağının altı çizildi.

Moloz kaldırma çalışmalarının yaşam alanları ile yaşam kaynaklarından uzakta ve mümkün olan en sağlıklı koşullarda yürütülmesi istenen dava dilekçesinde, bu yöndeki idari işlemlerin idare savunması alınmaksızın derhal durdurulması ve iptali talep edildi.

Alıntı: ttb.org.tr

The post TTB’nin de Aralarında Olduğu Emek-Meslek ve Çevre Örgütleri, Hatay’da Yaşam Alanlarına Moloz Dökülmesine Dava Açtı appeared first on Hekimce Bakış.

Türk Tabipleri Birliği (TTB), TTB Olağandışı Durumlarda Sağlık Hizmetleri (ODSH) Kolu ve sağlık emek-meslek örgütlerinin oluşturduğu Deprem Kriz Masası, Deprem Bültenlerinin 18’incisini 20 Mart 2023 tarihinde “Deprem, Sel, Hava Kirliliği: Afetler Felaketlere Dönüşürken” temasıyla gerçekleştirdi.

Hibrit gerçekleştirilen toplantıda bültenin teması çerçevesinde ilk sözü alan TTB Halk Sağlığı Kolu üyesi Dr. Çiğdem Çağlayan; termik santraller, sanayi tesisleri, fosil yakıt kullanımı gibi halihazırda bölgenin hava kalitesini olumsuz etkileyen unsurlara deprem sonrasında hem enkazlara hem de yangınlara bağlı kimyasal madde yayılımının eklendiğini söyledi. Greenpeace’in deprem bölgesinde tespit ettiği ölçüm değerinin Dünya Sağlık Örgütü önerisinin beş katı olduğunu aktaran Çağlayan; kısa vadede solunum yolu ve kardiyovasküler hastalıklar ile zehirlenmelerin, uzun vadede ise kanserlerin görülebileceğini belirtti. Çağlayan, alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:

• Çocuklar başta olmak üzere tüm canlılar enkaz kaldırma çalışmalarından uzak tutulmalı.
• Enkaz kaldırma çalışmaları titizlikle yürütülmeli, toz kalkmaması için dikkatli olunmalı ve sulama yapılmalı.
• Enkaz kaldırma çalışmalarına katılanların kişisel donanımları sağlanmalı, FFP2 veya FFP3 tipi maske kullanılmalı.
• Enkazlar, insanların yerleşim-yaşama alanlarından uzakta, rüzgar riski göz önünde bulundurularak biriktirilmeli, rastgele hafriyat dökümü önlenmeli.
• Geçici yerleşim alanları, yangınların ve zehirlenmelerin önüne geçecek biçimde, kurallara uygun düzenlenmeli.
• Yağmurlar nedeniyle kimyasal maddelerin su kaynaklarına karışma riskine karşı gerekli testler yapılmalı.
• Hava kirliliğine yol açan tüm kaynaklar üzerinde denetimler yapılmalı.

  TTB Halk Sağlığı Kolu Başkanı Dr. Gamze Varol ise barınma, beslenme, temiz içme suyu, tuvalet, hijyen gibi en temel ihtiyaçların karşılanmasında dahi büyük bir organizasyonsuzluk olduğunu kaydetti. Şiddetli yağmura ve sele bağlı olarak içme ve kullanma suyunun temizliğine özel olarak dikkat çeken Varol, deprem bölgesinde bulaşıcı hastalıkların kapıda olduğu uyarısında bulundu. Varol, aklın ve bilimin ışığında hareket etmenin önemine vurgu yaparak konuşmasını noktaladı.

Saha aktarımları bölümünde Dr. Ayşe Güneş ve Dr. Onur Naci Karahancı Hatay’dan; Dr. Elif Turan Diyarbakır ve Adıyaman’dan; Dr. Bulut Ezer ise Şanlıurfa’dan bilgi aktardı.

Aktarımlarda şu konuların altı çizildi:

• Şiddetli yağmur ile birlikte konteynır ve çadırların kalıcı bir yerleşim alanı olamayacağı görülmüştür. Prefabrik yapılar için hazırlıkların hızla yapılması gerekmektedir.
• Temiz suya erişimde yaşanan sorunlar, sel sonrasında daha da artmış; bulaşıcı hastalık riski tırmanmıştır.
• Koruyucu sağlık hizmetlerinin sunumunda halen büyük sorunlar yaşanmaktadır.
• Kadınlar, çocuklar, göçmenler ve LGBTİ+’lar olanaklardan çok daha yoksundur.
• Üreme sağlığı hizmetlerini ve doğum kontrol yöntemlerini kısıtlama politikası bilinçli bir biçimde sürdürülmekte; doğum kontrol hapı, gebelik testi, ped gibi ihtiyaçlara kulak tıkanmaktadır. Gebe takipleri ve aşılarında eksiklikler göze çarpmaktadır.
• Hekimlerin/sağlık emekçilerinin çalışma, barınma, beslenme ve özlük haklarında yaşanan sorunlar halen giderilmemektedir.
• Uyuz ve bit vakalarının daha sık görülmesi temizlik sorununun sürdüğüne işaret etmektedir.
• TTB gönüllülerinin çalışmaları dışında suların klorlama testleri yapılmamaktadır.

  Bülten, soru yanıt kısmıyla son buldu.

Alıntı: ttb.org.tr

The post Deprem, Sel ve Hava Kirliliğine Bağlı Sorunların Çözümündeki Organizasyonsuzluk Afetleri Felaketlere Dönüştürmektedir appeared first on Hekimce Bakış.

Depremler hastanelerin afet planlarının kağıt üzerinde kaldığını ortaya koydu. Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Dr. Şebnem Korur Fincancı, depremin olağandışı durumlara hazırlıksızlığı çok açık ortaya koyduğunu söyledi.

Fincancı, bölgede yaşananların depremin büyüklüğünün değil, siyasi iktidarın ve kamu yöneticilerinin gereğini yapmamalarının, ihmallerin sonucu olduğunu söyledi: “Hiçbir mazeret kabul edilemez.”

Fincancı’nın yanı sıra, TTB Merkez Konseyi üyeleri Dr. Vedat Bulut, Dr. Alican Bahadır, Dr. Adalet Çıbık ve Dr. Dr. Kazım Doğan Eroğulları, Dr. Nusret Şahin İstanbul Tabip Odası’nda düzenlenen basın toplantısında 6 Şubat Kahramanmaraş ve 20 Şubat Hatay Depremleri Birinci Ay Raporu’nu paylaştı.

6 Şubat Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi merkezli 7,7 büyüklüğünde ve ardından Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi merkezli 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana gelmişti. Depremler 14 milyondan insanın yaşadığı Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya ve Elazığ’da 45 binden fazla ölüme yol açtı. Depremde toplam 448 sağlık çalışanı hayatını kaybetti, bunların en az 101’i hekim.

Ancak depremin üzerinden bir ay geçmesine rağmen bölgede hastanelerin, aile sağlık merkezlerinin, eczanelerin yıkıldığı bölgede sağlık hizmetleri ve hizmeti veren personelin sorunları sürüyor. Pek çok yerde, insani en temel ihtiyaçlar içme ve kullanma suyu, barınma, tuvalet, banyo hatta bazı bölgelerde gıda sorunu sürüyor.

Bakanlık iş birliğine yanaşmıyor
Fincancı sorunların depremin etkilediği alanın genişliğiyle ilgili olmadığını söyledi: “Bütün bu alanlarda koordinasyonlar belirlenmiş, iş birlikleri oluşturulmuş ve hızla birlikte çalışmaya başlayabilmeliydik. Ancak merkezi yönetim nedeniyle, merkezden tüm birimler çok geniş bir alanda hizmet sunamıyor görüntüsü ortaya çıktı.”

Emek ve meslek örgütleri depremin ilk gününden beri Sağlık Bakanlığı ile İşbirliğine hazırdı. TTB de bakanlığa önerilerini iletmek istemiş ancak yanıt alamamıştı. TTB 6 Şubat’ta işbirliği ve desteğe hazır olunduğu yazısı iletti. 23 Şubat’ta kadar toplam 14 yazışma ve iki görüşme yaptı. Toplam 3 bin 222 gönüllü hekimden oluşan iki liste iletildi. Sağlık Bakanı ile görüşmek için tekrarlayan talepler iletildi ancak olumlu yanıt gelmedi. Alanda TTB ve tabip odaları çalışmalarını birlikte yaptı.

Başından beri emek ve meslek örgütlerinin işin içine katılmadığını belirten Fincancı, şu eleştiride bulundu: “Hala enkazın kaldırılmadığı pek çok yer var. Halen şehir içlerinde molozlar nedeniyle yollar kapalı. Kaldırılan molozlar da ne yazık ki verimli tarım arazilerine, uygun olmayan şekillerde dökülüyor. Hava ve çevre kirliliğini tehdit eden sorunlar yaratıyor. Hala geçici yerleşim alanları yeterli değil. Çok kalabalık konaklamak zorunda kalıyorlar. Bu kalabalıklar hem bulaşıcı hastalıklara hem de salgınlara gidişi hızlandırıyor. Bunların her biri önceden planlanmış ve planlar da uygulanabilmiş olmalıydı.”

Hekimler bile afet planları olup olmadığını bilmiyordu
Hastanelerin afetler ve salgınlarda kritik önemi var. Depremler hastanelerin afet planlarının etkin ve uygulanabilir olmadığını ortaya koydu. TTB 14 yıl önce farka hastanelerden hekimlerle görüşerek konuyla ilgili yaptığı tespitleri bakanlığa sunmuştu. Çalışmaya katılan kamu ve özelde çalışan hekimlerin önemli bir kısmı, hastanelerinin olağandışı durum risk analizinin yapılıp yapılmadığını ve afet planı olup olmadığını bilmiyor. Çoğunun hastanesinde konuyla ilgili eğitim verilmemiş, tatbikat yapılmamış. Çalıştıkları hastanede afet planı olduğunu belirten hekimlerin yarıdan fazlası, olmadığını belirten hekimlerin de tamamı çalıştıkları hastaneleri afet/olağandışı durumlara karşı yeterli düzeyde hazırlıklı bulmamışlardı.

Aradan geçen zamanda bu konuda da adım atılmadığı son felaketle anlaşıldı. Kamu otoritesinin üzerine düşeni yeterince yerine getirmediğini belirten Fincancı, sözlerine şöyle devam etti: “Hastane afet planlarının dosyalar içinde kalan dokümanlar olmaması ve uygulamaya geçirilmesi, afet planlarının tatbikatlarla ve eğitimlerle etkinliğinin değerlendirilmesi ve eksikliklerinin giderilmesi şart. Uygulanan özelleştirme eksenli politikalar, tüketim nesnesine dönüştüren sağlık ve AKP’nin Sağlıkta Dönüşüm Programının olağan dönemlerde bile ciddi sorunlara yol açtığı koşullarda, olağandışı durumlara hazırlıklı olunmadığı çok açık. ‘Olağan’ dönemlerde birçok sorunla yüz yüze kalan hastaneler ve hastane çalışanları, afet/olağandışı durumlara hazırlıklı olma konusunda da kendi başlarına bırakılıyorlar. Unutulmamalı ki afet ve olağandışı durumlarla baş edebilmek kamusal bir görev.”

‘Hastanelerin yıkılması kabul edilemez’
Sağlık Bakanlığının ve iktidarın ihmali nedeniyle bazı hastanelerin yıkıldığını, çok büyük bölümünün ise hasarları nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini söyleyen Fincancı, “Oysa çağımızın bilgi birikimi, teknolojik olanakları vb. dikkate alındığında böyle bir sonuç kabul edilemez. Depremde yıkılmayan, faaliyetlerini sonlandırmayacak ölçüde çok küçük hasarlarla atlatabilen hastaneler inşa edebilmek mümkün” dedi.

Raporda konuyla ilgili ayrıca şu görüşler yer aldı:

“Kamu, özel ayrımı yapılmadan bütün hastane ve sağlık kuruluşları depreme dayanıklı hale getirilmeli, yenileri söz konusu niteliklere uygun olarak inşa edilmeli. Hastane ve sağlık kuruluşlarının olağandışı durum/afet planları etkili ve uygulamalı, sağlık çalışanlarının bu konudaki temel ve sürekli eğitimleri aksatılmadan gerçekleştirilmeli, konuyla ilgili tatbikatlar periyodik olarak gerçekleştirilmeli. Türkiye’nin deprem kuşağında yer alan bir ülke olduğunun gerçekliği ve özeniyle; sağlık kuruluşları ve sağlık çalışanları depreme hazır sağlık sisteminin ögeleri haline getirilmeli.”

Düzenli aşılama başlamalı
Rapora göre sağlık hizmetleri sunumunun durumu şöyle:

*Hatay’da yataklı tedavi hizmetlerinin sunulduğu Dörtyol dışında hiçbir kurum kalmadı. Hatay’da travma cerrahisinin de yapılabileceği yatılı üçüncü basamak sağlık hizmetinin verildiği geçici hastane gerekiyor.

*Depremin üzerinden bir ay geçmiş olmasına rağmen bağışıklama (aşılama) hizmetlerinde bir düzen sağlanamadı. Kahramanmaraş’ta kısmen bağışıklama hizmeti sunulurken, Hatay ve Adıyaman’da ise henüz başlamadı. Aile hekimleri sadece poliklinik hizmeti verebiliyor.

*Bölgede erişimi zor yerlere de sağlık hizmeti ulaştırılmalı, sağlık taramaları planlanmalı ve gebe, bebek ve kronik hastalar için mobil sağlık hizmetleri kurulmalı.

*Aşı dağıtımının elektrik olmayan yerler dahil, gerekirse günlük olarak planlanıp, bağışıklama hizmetinin bir an önce sunulmaya başlaması önemli.

Yeni doğan aşılamaları ve tarama testleri aksıyor
*Yeni doğan bebeklerin aşıları ve tarama testleri topuk kanı örneği alınması aksıyor. Erken korunma ve erken tanı için kritik önemi olan bu hizmetler bir an önce başlamalıdır.

*Çalışmaya başlayan sağlık kurumlarına doğum kontrol malzemesi dağıtılmalı.

*Kronik böbrek yetmezliği, insüline bağımlı şeker hastalığı ve verem hastalarının tedavilerinin aksamaması için önlem alınması (yaşadığı yerin saptanması ve sağlık gözetimi) gerekli.

*Geçici yerleşim alanlarında günlük ateşli hastalık, döküntülü hastalık ve ishal sürveyansı (takibi) yapılmalı.

*Bölgede sağlık birimlerinde ishalde sıvı-elektrolit replasmanı için yeterli oral replasman sıvısı (ORS) hazırlama tozu bulunmadığı gözlendi. Henüz sporadik olan ishallerin salgın yapabileceği de düşünülerek bölgeye yeterli miktarda ORS tozu temin edilmeli.

15 yaşın altına kızamık aşısı yapılmalı
*Son altı ayda Covid-19 aşısı yaptırmamış ya da Covid-19 geçirmemiş gebeler, yaşlılar ve riskli ek hastalıkları olanlar için Covid-19 ve grip aşıları, 15 yaş altına kızamık aşısı yapılmalı.

*Rutin yara yönetiminde tetanos önlemine özel dikkat gösterilmeli.

*Bulaşıcı hastalıkların tanısı için tahrip olan mikrobiyoloji laboratuvar altyapısı hızla yeniden kurulmalı.

*Gerekli alt yapı hazırlanana kadar dört ana grup enfeksiyon (ishalli hastalıklar, solunum yolu enfeksiyonları, döküntülü hastalıklar ve sarılık) için sendromik sürveyans (belirtilerin takibi) yapılmalı.

Günlük olgu sayıları her sağlık biriminde kayıt altına alınarak takip edilmeli.

Sendromik sürveyansın, mevcut ulusal çevrimiçi sürveyans sistemine veri giremeyecek durumda olan bölgedeki beş ilde yazılı formlarla başlatılmış olması sevindirici. Bu çerçevede elde edilen sürveyans verileri bölgedeki hekimler ile düzenli aralıklarla paylaşılmalı.

Suriye’deki kolera vakaları deprem bölgesi için risk
*Suriye’den kolera vakaları bildiriliyor olması deprem bölgesi için önemli risk taşıyor.

*Pirinç suyu biçiminde dışkılama tarif eden, bezi ıslak ancak kirlenmemiş gibi görünen bebeklerden mutlaka spesifik etken değerlendirme amaçlı dışkı örneği alınmalı.

*İshalli vakalarda kolera başta olmak üzere etkenlerin kesin tanısı için mikroskopi dahil hızlı tanı, kültür/besi yeri/kit, teçhizat alt yapısı kurulmalı ve kolayca ulaşılabilir olmalı.

*Bir bölgede kümelenmiş ishal olgularının, kolera şüphesi ve hastalık bildirimi için yeterli olduğu unutulmamalı.

*Birinci basamak sağlık hizmeti veren birimlerde ilk tercih olarak kullanılmaması gereken kinolonların sıklıkla bulunduğu ve kullanıldığı, sık görülen bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde yeterli olan, yan etki profili daha iyi ve direnç geliştirme riski düşük antibiyotiklerin (amoksisilin, penisilin, amoksisilin klavulonat, azitromisin vb) çok az veya hiç bulunmadığı/kullanılmadığı görüldü (KLİMİK Derneği, 2023). Deprem sonrası uzun sürmesi beklenen normale dönüş sürecinde antibiyotik yan etkilerinden ve dirençten kaçınmak için uygun antibiyotikler bulundurulmalı ve doğru endikasyonda hastalara önerilmeli.

Streptokok iyi izlenmeli
*Dünyada ve ülkemizde pandemi önlemlerinin kaldırılmasıyla son aylarda artış gösteren A grubu beta hemolitik streptokok (AGBHS) infeksiyonlarının hızlı testlerle erken tanısı ve uygun tedavisinin başlanması ağır seyirli infeksiyonların gelişmesini, diğer kişilere bulaşmasını ve negatif çıkan hastalarda gereksiz antimikrobik kullanımını engellenmek açısından çok önemli. Bölgeye, özellikle çocuklara hizmet veren tüm birimlere AGBHS için hızlı tanı kitleri acilen temin edilmeli.

*Su ile ilgili denetleme izleme çalışmalarına devam edilmeli, bulanıklık ve mikrobiyal kontroller dışında radyoaktivite değerleri de mutlaka analiz edilmeli.

Alıntı: Deprem gösterdi: Türkiye olağandışı durumlara hazır değil! – Diken

The post Deprem gösterdi: Türkiye olağandışı durumlara hazır değil! appeared first on Hekimce Bakış.

Uludağ Alan Başkanlığı Kararnamesi, vatandaşların ‘talan başkanlığı olacak’ tepkilerine rağmen AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen kuruldu.

Uludağ Alan Başkanlığı hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete’de yayımlandı. AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan kararnamede, Uludağ Alan Başkanlığı’nın görev alanı ve yetkileri düzenlendi.

Kararla milli park sınırları içinde tek yetkili olan Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü’nün yetkileri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ve Uludağ Alan Başkanlığı’na devredildi.

Kanunnamede yer verilen görev alanlarına göre; Başkanlığın görev ve yetkileri arasında bulunanlardan dikkat çekenler şöyle:

• Uludağ Alanında, 2863 sayılı Kanun ile kültür varlıklarını koruma bölge kurulları ve tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonlarına verilen yetki ve görevler Komisyon tarafından kullanılır. Ayrıca, Komisyon, Uludağ Alanı içerisinde doğal sit alanlarının tescili, sınır değişiklikleri ve yeniden değerlendirilmesine yönelik karar almaya yetkilidir. Sit sınır ve derece değişiklikleri Komisyonun oy birliği ile aldığı karar doğrultusunda gerçekleştirilir,
• Komisyon, Uludağ Alanı sınırları içerisinde her türlü uygulamaya yönelik karar almaya yetkilidir,
• Uludağ Alanı’ndaki korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile sit alanlarının tespitini yapmak,
• Alanın korunması ve geliştirilmesine yönelik her türlü araştırma, projelendirme ve eylem planlarını hazırlamak ve bunların uygulama esaslarını belirlemek ve izlemek,
• Alanda yapılan uygulamaların Komisyonca uygun bulunan plan ve projelere uygunluğunu denetlemek,
• Geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ile meri planlara ve Komisyon kararlarına aykırı uygulamaların giderilmesini sağlamak ve aykırı uygulamaya konu yapı ve tesisleri yıkma veya yıktırma işlemlerini yürütmek,
• Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamı dışındaki araştırma, sondaj, kazı ve diğer bilimsel araştırmaları ve etütleri yapmak veya ilgili mevzuata göre yaptırmak,
• Alanda bulunan hazine taşınmazlarının satışı, trampası, kiraya verilmesi, işletilmesi ve işlettirilmesi gibi konularda görüş bildirmek,
• Uludağ Alanına ilişkin işletmecilik faaliyetlerini yapmak, yaptırmak, bunlara izin vermek ve bunları denetlemek,
• Kış turizmi amaçlı mekanik tesisleri projelendirmek…
• Alanda planların gerektirdiği her türlü hizmet ve faaliyetler ile koruma, yönetim, işletme, tanıtım, spor, eğlenme ve dinlenme hizmetleri için gerekli her türlü altyapı ve diğer tesisleri yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek ve bu işlemleri ilgili beldiye başkanlıkları ile koordine halinde yürütmek.

Vatandaşın ‘talanından’ korktuğu için istemediği bir alan başkanlığı…

Vatandaşlar ve çevre örgütleri, haftalardır kararın çıkmasına karşı bir direniş halinde ve tepkilerini hem sokakta hem de sosyal medyada dile getirdi.

Dünya Doğayı Koruma Vakfı- Türkiye (WWF-Türkiye) söz konusu teklif ve gerekçesinden asıl amacın alandaki turistik gelişimi (özellikle daha fazla sayıda insana hizmet verecek kış turizmi) kolaylaştırmak olduğunun anlaşıldığı değerlendirmesi yapmıştı.

Change.org’da kanun teklifine karşı açılan kampanyaya ise 18 binin üzerinde kişi imza attı. Metinde, Uludağ’ın statüsünün değiştirilerek “imar alanlarının genişletileceği” savunuldu.

Kampanyada, “T(alan) Başkanlığı’nın ne olduğunu 1. Derece Arkeolojik ve Doğal Sit alanı Kapadokya’ya yapılan yoldan biliyoruz” denilmişti.

1961 yılından beri Milli Park

Uludağ, 2.543 metre yüksekliğiyle Marmara Bölgesi’nin en yüksek zirvesini oluşturuyor. 1961 yılında, 12 bin hektarı kapsayan bölümü Milli Park ilan edildi.

Uludağ Milli Parkı’nın yüzde 71’i orman, yüzde 28’i mera ve kayalık, yüzde 0,4’ü açık, yüzde 0,1’i sulak alan, yüzde 0,5’i ise yerleşim alanı. Bölgenin olağanüstü bitki örtüsü, 96’sı ülke çapında nadir, toplam 791 taksondan oluşuyor. Önemli bir yaban hayatı popülasyonuna sahip olan Uludağ, aralarında sakallı akbaba ve kaya kartalının da bulunduğu Türkiye’nin Önemli Kuş Alanları’ndan (ÖKA) biri.

Alıntı: yesilgazete.org

The post Tüm tepkilere rağmen Uludağ Alan Başkanlığı resmen kuruldu appeared first on Hekimce Bakış.