Dün akşam derneğimizin bir önceki dönem genel başkanı Doç.Dr. Koray Başar organize bir grup tarafından gerçekleştirilen planlı bir fiziksel saldırıya maruz bırakılmıştır. Hekim ve bilim insanı sorumluluğuyla gerçekleştirdiği çalışmalar nedeniyle hedef gösterildikten sonra maruz kaldığı bu saldırıyı şiddetle kınıyoruz. Sağlıkta şiddetin artık sokaklara taştığı, hekimliğin evrensel değerlerini hiçe sayan bu saldırının planlı olması ülkemizin güvenliği ve geleceği açısından çok ciddi bir tehdittir. Böyle bir saldırının yaşanmasından dolayı üzgünüz, öfkeliyiz.

Biliyoruz ki sorumlu devlet kurumları, bu söylemleri, yaklaşımları ve saldırıları engelleyecek tedbirleri almakla, hakikatin yanında yer alan sağlık çalışanlarının güven içinde çalışabilmesi ve yaşayabilmesini sağlamakla yükümlüdür.

Türkiye Psikiyatri Derneği olarak bu olayın takipçisi olacağımızı, tüm yetkilileri ve sorumlu kurumları saldırganların yakalanması, arkalarındaki yapıların tespit edilmesi ve bir daha böylesi saldırıların yaşanmaması için göreve davet ettiğimizi bildiririz.

Türkiye Psikiyatri Derneği Merkez Yönetim Kurulu

Alıntı: https://psikiyatri.org.tr/3600/hekimlik-degerlerine-yonelik-saldiriyi-kiniyoruz

The post Hekimlik Değerlerine Yönelik Saldırıyı Kınıyoruz appeared first on Hekimce Bakış.

İnsanların güven duygusunun da zedelendiği böyle bir ortamda birbirimize güvenmek, birlik olmak zorundayız. Öfkede, streste birlik olabildiğimize göre, bunun tam tersini inşa etmek de mümkün.

Dışarıdayken (veya içerideyken) şöyle bir etrafımıza bakalım. Neredeyse herkesin suratı asık, üzgün, mutsuz, bağırıp çağıran insanlar olduğunu göreceğiz. Bununla ilgili Gallup 100’den fazla ülke ve bölgedeki insanların duygusal durumunu keşfetmek için küresel araştırmalar yürütüyor. Bu araştırmalarından birindeki ankette ‘Dün günün büyük bir bölümünde aşağıdaki duyguları yaşadınız mı?’ gibi sorular soruluyor. 100’den fazla ülkede ve bölgedeki insanların öfke, stres, üzüntü vb. duyguları günlerinin büyük bir bölümünde deneyimleyip deneyimlemedikleri öğreniliyor.

2021 verilerinden elde edilen sonuçlara bakıldığında Türkiye’nin duygusal durumunda hastalık zilleri çalıyor. Öfke duygusu sorusuna 100 kişiden 48’i ‘evet’ yanıtını vermiş. Lübnan’dan sonra dünyada en çok öfke duygusuna kapıldığını belirten ülke Türkiye. Lübnan ile aramızda sadece bir puan fark var. Yani Türkiye’deki insanlar gününün büyük bir bölümünü öfke duygusuyla yaşayarak 100’den fazla ülke arasında zirveyi zorluyor.

Çoğu ülkedeki insanlar öfkeli diye düşünebilirsiniz. Pandeminin ve ekonomik krizlerin her ülkeyi bu kadar çok etkilediğine de inanabilirsiniz. Fakat Finlandiya’da gün içinde öfkeli hissedenler sadece yüzde beş. Yıllardır dünyanın en mutlu ülkesi olan Finlandiya’yla öfkemizi de kıyaslayıp moralimizi daha fazla bozmayalım. Fakat halihazırda iç savaş yaşanan ülkelerde yaşayan insanların duygu durumlarıyla aynı sıralarda olduğumuzu da göz önünde bulunduralım. Aynı ankete devam ettiğimizde insanlara dün gün boyu hissettikleri üzgünlük duyguları sorulduğunu görüyoruz. Burada da Türkiye, Afganistan ve Lübnan’dan sonra üçüncü sırada yer alıyor. Türkiye’de 100 kişiden 49’u günün büyük bir bölümünde üzgün olduğunu söylemiş. Bu listede Kosova en üzgün hissetmeyen ülke.

Dünyada günün büyük bir bölümünde en fazla stres yaşayanlara baktığımızda ise Afganistan ve Lübnan’dan sonra Türkiye yüzde 64 ile üçüncü sırada. Özbekistan, Kazakistan gibi ülkeler ise en stressizler arasında.

Dünyada gün boyunca en az keyif aldığını belirten ülke yine yüz kişiden 80’inin ‘hayır’ diye cevap verdiği Lübnan ve Afganistan’dan sonra Türkiye. Türkiye’de yüz kişiden 65’i gün boyunca keyifli hissetmiyor. Her yüz kişiden 33’ü ise keyifli olduğunu belirtmiş. İzlanda ise en fazla keyif alan ülke.

Gün boyunca iyi dinlenmiş hissediyor musunuz’ sorusuna olumsuz cevap verenler arasında yine ilk sıralardayız. Türkiye’de yüz kişiden 45’i iyi dinlenmiş hissetmiyor. Lübnan, Afganistan ve Ukrayna’dan sonra dördüncü sıradayız. En az yeni şey öğrenen ülkeler arasında da Afganistan’dan sonra yüzde 18 ile ikinci sıradayız. Filipinler ise gün içinde en fazla yeni şey öğrenen ülke.

Anketi yanıtlayanlardan sabahtan günün sonuna kadar dünü, nerede olduklarını, ne yaptıklarını, kiminle olduklarını ve nasıl hissettiklerini düşünmeleri istenmiş ve ardından ‘Dün çok güldün mü ya da güldün mü?’ diye sorulmuş. Burada ise Afganistan’dan sonra en az gülen ülkeyiz. Sadece yüz kişiden 36’sı güldüğünü söylemiş. Yüz kişiden 63’ü hiç gülmemiş. Türkiye’den sonra Lübnan yer alıyor. Honduraslılar, Endonezyalılar ve Panamalıların yüzde 90’ı gününü gülerek geçirmiş.

Neyse ki endişe, fiziksel acı, saygıyla karşılanma listesinde sondan ilk beşte yokuz. Fakat diğer duygularda iç savaş gibi ciddi duygusal yıkım yaşanılan ülkelerle aynı kategorideyiz. Dolayısıyla yukarıdaki verilerden anlaşılıyor ki Türkiye’de yaşayanlar insanların duygusal durumlarındaki sorun ciddi.

Olumlu hikayeler yaratmak yerine olumsuz duygularımızın kökenlerini bulmaktan geçer iyileşmek. Neden iyi hissetmiyoruz? Pandemiden mi? Ekonomik gidişattan mı? İşsizlikten mi? Fiyatların sürekli artmasının yarattığı kafa karışıklığından mı? Pahalılıktan mı? Yoksulluktan mı? Psikolojik veya fiziksel şiddetten mi? Duygusal ilişkilerdeki sorunlardan mı? Bunlar Türkiye için sorulması gereken önemli sorular. Peki kim ilgileniyor bu konuyla? Bu soruların, bu duygu durumunun muhatabı kim/kimler?

Yaşadığımız duyguların sorumlusu öncelikle kendimiziz. Bu duyguları yaşayan bizleriz fakat görülüyor ki çok da yalnız değiliz, kolektif bir depresyondayız. Bu durumda içinde bulunduğumuz çevre de çok önemli. Bu olumsuz duygu durumlarının birçok sebebi olabilir ama yanıtı kendimize dürüstlükle vermeliyiz. Olumsuz duygularımızın kaynağını/kökenlerini bulduğumuzda iyileşme süreci başlayacak.

Sorumluluğu üstlenip biz bu öfkeli, stresli, keyifsiz, gün içinde neredeyse hiç yeni bir şey öğrenmeyen yorgun halimizden ne zaman vazgeçmeye ve kendi kapasitemizi kullanmaya karar vereceğiz? Kanıksadığımız bu duyguları ne zamandan beri normalleştirmeye başladık?

Öncelikle ne kadar öfkeli, stresli, üzgün ve mutsuz olduğumuzu kabul edip, bir an önce iyileşmek için adımlar atmamız gerek. Çünkü 2022 için yapılacak olan ankette ekonomideki gidişatın da etkisiyle olumsuz duyguların gün boyunca yaşanmasında büyük bir ihtimalle artış olacak. Asık suratlıların ülkesi olmak için neden bu kadar çaba sarf ettiğimiz sorusunu her yurttaş kendisine sormalı. Acı çekmekten/çektirmekten zevk alanların ülkesi mi oluyoruz yoksa?

‘Birlikten kuvvet doğar.’ atasözü böyle bir kolektif depresyon için çok yerinde aslında. İnsanların birbirine olan güven duygusunun da zedelendiği böyle bir ortamda birbirimize güvenmek, birlik olmak zorundayız. Öfkede, streste, üzüntüde birlik olabildiğimize göre, bunun tam tersini inşa etmek de mümkün. Buna inanmalıyız. Gün içinde bu kadar olumsuz duygularla yaşamayı hak ettiğimizi düşündüren kişileri/çevreyi/durumları da kanıksamamalıyız. Biz iyi bir yaşamı kendimize, ailemize ve sevdiklerimize olduğu kadar tüm topluma/toplumlara hak görmeliyiz. Böyle bir ülke mümkün.

Hatime Kamilçelebi
Doç.Dr. Öğr. Üyesi, Kırklareli Üniversitesi

Alıntı: https://www.gazeteduvar.com.tr/turkiye-neden-psikolojik-cokuste-haber-1572278

The post Türkiye neden psikolojik çöküşte? appeared first on Hekimce Bakış.

Bursa Tabip Odası Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu yeni bir çevrimiçi etkinlikte önemli bir konuya dikkat çekti. İntihar (özkıyım) konusunda Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp fakültesi Ruh Sağlı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Aslı Sarandöl, Odanın sosyal medya hesaplarından canlı yayınlanan etkinlikte önemli açıklamalarda bulundu. Moderatörlüğünü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Cem Yalçın’ın yaptığı etkinliği aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

The post Prof. Dr. Sarandöl, intiharın nasıl önlenebileceğini anlattı appeared first on Hekimce Bakış.

“Saptırsaldır” Latince “ad hominem” teriminin karşılığıdır ve “bir kişinin savlarını çürütmek amacıyla onun kişiliğine, dünya görüşüne, inançlarına ve değerlerine saldırmak” anlamına gelmektedir. Latince “argumentum ad hominem” aslında “kişiye muhalefet, kişiye karşı tartışma” demektir. Kimi kaynaklarda “kişilik saldırısı”, “kişilik safsatası” olarak geçerse de tartışmaları yozlaştırmaya yönelik bir istismar tekniği olarak kullanılması halinde “saptırsaldır” ya da “saptırsaldır saptırması” karşılığı daha uygundur.

Günümüzde olduğu gibi “politik bir marifet”, bir “kaşarlanmış politikacı hilesi” olarak kullanıldığında yapanın yoz karakterini gösteren bir “saptırmadır”. İngilizce bazı kaynaklarda “kuyu zehirleme” ifadesine de rastlanır. Suyu içilemez, tartışmayı sürdürülemez hale getirmektedir.

Mizahi olarak aşağıdaki espride özetlenebilen bir yaklaşımdır:

“Einstein:

-E=MC2

-Hayır, olmaz!

-Neden olmaz?

-Çünkü sen Yahudi’sin!”

Bir tartışmacı bir sav ileri sürdüğünde karşısındakinin bu sava yanıt verecek yeterliliği yoksa ya da o konunun tartışılması işine gelmiyorsa hasmının istenmeyen, olumsuz, kötü bir özelliği olduğunu ileri sürerek savının yanlış olduğu sonucuna varır. Tartışmayı bir tür balıkçı kavgası sayanların, laf ebelerinin sıklıkla başvurduğu, hatta başlıca tartışma yöntemi olarak yeğlediği bir yaklaşımdır. Ne yazık ki kimileri bu yöntemi bir tür ustalık, bir tür başarı ölçütü olarak benimseyebilmektedir.

Aristo bir tezi ya da düşünceyi tartışanlarla, kişilere saldıranların ayırdına varan ilk düşünür olarak bilinir. “Sophistical Refutations” adlı çalışmasında soruyu soranın kişiliğini incelemeye kalkışmanın yanlışlığını ayrıntılı olarak değerlendirmiştir. Bilinçsiz bir yanlışlık sonucu ortaya çıkarsa “mantık yanılgısı” olarak kabul edilir. Klasik mantık kitaplarında değinilen bu biçimde herhangi bir “kasıt” yoktur. Hekim ve düşünür Sextus Empiricus antik dönemde yanıltma amacı olmayan kişiye yönelik kanıt ya da sav örneklerini sunar. Bu savlar eytişimsel (diyalektik) bir izlemin (stratejinin) parçası olarak karşıt düşüncelerin geçersizliğini göstermek için yine onların kavram ve varsayımlarını kullanmaya dayanır. Bu da bir tür kişi karşıtlığıdır ama kişiye ya da kişiliğe yönelik bir saldırı söz konusu değildir. Ancak hasmın savlarının kanıtlar ve diğer tartışma öğeleriyle çürütülmesi yerine onun kişiliğine saldırıldığında düşünsel tartışma kulvarından uzaklaşılmaktadır.

Sonuç olarak saptırsaldır “konuşulan ya da tartışılan kişinin düşünce, sav ya da konusunun özüne değil onun kişiliğine, eğilimlerine ya da başka özelliklerine saldırarak karşılık verdiği söylemsel bir izlemdir.” Giderek niteliksiz politikacıların kalabalıkları düşünsel boyuttan uzaklaştırarak saldırganlaştırmaya yönelik olarak kullandıkları düzeysiz bir yöntem haline geldi. Konuyu özle ilgisi olmayan bir yöne saptırarak gerçek bir tartışmayı engellemeye yaramaktadır. Biri herhangi bir sav ya da görüş belirttiğinde; karşısındaki onun “hoşlanılmayan” bir özelliğini ileri sürerek söylediğinin yanlış olduğu sonucuna varır. Hedef alınan kişinin inanç ve yaklaşımlarıyla ilgili tartışmaları dayanak yaparak kitleleri, onun düşüncelerinin geçerli olmadığına inandırmayı amaçlamaktadır. Mantıklı bir tartışma süreci istenmediğinden, akıldan çok duygulara ya da önyargılara hitap eder. Büyük bir olasılıkla karşı savla ilgili söyleyebilecekleri bir şey de yoktur. Bu kişiler için bir sava, görüşe, düşünceye karşı çıkmanın en yaygın yollarından biri, karşıt görüş ileri sürene saldırıp düşünsel özü ortadan kaldırmaktır. Temel amaçları kendi savlarının sorgulanmasına olanak vermeden izleyicileri kandırmak ya da koşullandırmaktır. Sir Thomas Beecham’ın, Beethoven’la ilgili olarak söylediği “Onun kuarteti bir sağır tarafından yazılmıştır, bu nedenle sağırlarca dinlenmelidir” sözü örnek verilebilir.

Siyasi tartışmalar, masa başı tartışmaları, aile içi tartışmalar, satıcı-alıcı tartışmaları kısacası günlük yaşam saptırsaldır örnekleriyle doludur. Yozlaştırılmış hukuk sistemleri nedeniyle yargılamaların, hükmü önceden belli ceza ve aklama oyunlarına dönüştürüldüğü ülkelerde suçlama savları, saptırsaldırların kanıt olarak kullanıldığı uygulama alanları haline gelmektedir. Sözgelimi bir cinayet davasının avukatı “görgü tanığının madde bağımlısı olduğunu, bu nedenle güvenilmemesi gerektiğini” söyleyebilir. Tacize uğrayan bir kadının “gecenin o saatinde neden sokakta olduğunu” sormaya kalkan mantık daha korkunç bir örnektir. Bu yaklaşım; tacizciyi korumaya yönelik bir kötüye kullanımdır.

Akıl ve sağduyu bu tür saptırmaların oyuncağı olmamalıdır.

ÇAĞATAY GÜLER

Alıntı: http://cevresagligi.org/saptirsaldir-ad-hominem-cagatay-guler/

The post Saptırsaldır (Ad Hominem) appeared first on Hekimce Bakış.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) uzun çalışma saatleri yüzünden dünyada her yıl 745 bin kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Bu konuda yapılan ilk küresel araştırma, 2016 yılında yüz binlerce kişinin uzun çalışma saatlerinin yol açtığı inme, kalp hastalıkları ve kalp krizi gibi nedenlerle yaşamını yitirdiğini ortaya koydu.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), uzun çalışma saatleri yüzünden dünyada her yıl 745 bin kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

WHO ve Uuslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından bu konuda yapılan ilk küresel araştırma, 2016 yılında yüz binlerce kişinin uzun çalışma saatlerinin yol açtığı inme, kalp hastalıkları ve kalp krizi gibi nedenlerle yaşamını yitirdiğini ortaya koydu.

Yapılan araştırma uzun çalışma saatlerinin özellikle Güney Doğu Asya ve Batı Pasifik bölgelerinde yaşayan insanlar arasında en fazla can kaybına yol açtığını da gösterdi.

WHO yetkilileri, bu durumun koronavirüs salgını koşullarında daha da kötüleşmiş olabileceğini söylüyor.

Araştırmanın korkutan bulguları
Araştırma, haftada en az 55 saat çalışan birinin, 35-40 saat çalışan birine göre felç geçirme riskinin yüzde 35, kalp hastalıkları riskinin de yüzde 17 arttığını ortaya koydu.

Araştırmatya göre uzun çalışma saatleri nedeniyle ölenlerin dörtte üçüne yakını, orta yaş ve üzeri erkekler olduğunu da gösterdi.

Dikkat çekilen bir başka nokta ise bu ölümlerin uzun saatler çalışılan dönemlerde değil yaşamın daha sonraki yıllarında, bazen onlarca yıl sonra meydana gelmesi.

Pandeminin etkisi
Araştırma aslında pandemi dönemini kapsamıyor. Ancak WHO yetkilileri, evden çalışma ve ekonomideki yavaşlamanın pandemi döneminde uzun çalışma saatlerine bağlı sağlık risklerini artırmış olabileceğini düşünüyor.

WHO yetkilisi Frank Pega, “Ülkeler kapanma önlemleri ilan ettiği zaman, çalışma saatlerinin ortalama yüzde 10 civarında yükseldiğine ilişkin veriler var” diye konuştu.

Araştırma, uzun saatler çalışmanın işle bağlantılı hastalıkların hemen hemen üçte birini, yani en büyük meslek hastalığı sebebi grubunu oluşturduğunu gösteriyor.

WHO, işverenlerin bundan böyle çalışanlarıyla ilgili mesleki sağlık sorunlarını değerlendirirken bu bulguları dikkate almasını önerdi.

Frank Pega, “Çalışma saatlerini sınırlamak çalışanların sağlığı için faydalı olduğu kadar, verimliliği artırdığı da biliniyor” dedi.

Pega, “Ekonomik kriz döneminde çalışma saatlerini artırmamak bu bakımdan gerçekten akıllıca bir tercih olacaktır” diye konuştu.

Alıntı: https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/who-ve-ilonun-arastirmasina-gore-uzun-calisma-saatleri-yuzunden-her-yil-745-bin-kisi-oluyor-1836870

The post WHO ve ILO’nun araştırmasına göre uzun çalışma saatleri yüzünden her yıl 745 bin kişi ölüyor appeared first on Hekimce Bakış.

Koronavirüs geçen yıl dünyayı sardığından bu yana dünyanın her yerinde, salgının rüyaları derinden etkilediği haberleri geliyor.

Covid-19 tehdidinin etkisiyle beyinlerimiz, yaşadığımız büyük stresi uykularımıza taşıyor.

Salgınla değişen yaşamlarımız bir yılı çoktan doldururken, rüyalarımızın bu “yeni normal”e nasıl uyum sağladığını sizlerin rüya anlatıları üzerinden inceledik.

Maskeli yaşamak, boşalan sokaklar, insanlarla yakınlaşamamak rüyalarınızın arka planı haline geldi mi? Uykuya daldığınızda neler görüyorsunuz?

Köpek balıklarından el yıkamaya
Bu sorulara bir çok izleyicimiz rüyalarını anlatarak yanıt verdiler.

İskoçya’nın Dundee kentinde yaşayan Fiona Ramage rüyasını “Plaj boyunca yürüyorum. Su köpek balıklarıyla dolu ve ben insanlar niçin sosyal mesafeye dikkat etmiyor diye düşünüyorum” diye anlatıyor.

Ramage pandeminin artık çoğu rüyasının arka planına egemen olduğunu ve bazen “dünyanın en normal şeyiymiş gibi öksürme korkusu” hissettiğini de söylüyor.

İngiltere’ye ailesiyle birlikte Japonya’dan gelip yerleşen Savaka, 7 yaşındaki kızının kendisine Covid rüyaları anlattığını aktarıyor:

“Çoğunlukla evden çıkmıyor. Ama rüyalarında babasıyla benim maskeli olduğumu ve ailede herkesin ellerini yıkadığını anlatıyor.”

Şili, Santiago’dan Mariela Cortes ise, rüyalarının iyice gerçek üstü bir yere evrildiğini anlatıyor, “Kedilerin köpeklerin bile maske takmasını istediğim oluyor ama takmıyorlar” diyor.

Önce tehdit rüyaları
Biz, sadece dinleyicilerimizin bazılarının rüyalarını gözden geçirdik ama bilim insanları bu konu üzerinde aylardır araştırmalar yürütüyor.

ABD’deki Harvard Tıp Fakültesi’nden psikolog Deirdre Barrett, internetten yaptığı bir kamuoyu araştırmasında 15 bin rüya topladı.

Şu ana kadar rüyalarını yollayanların üçte ikisi kadınlar.

Bu araştırma sonucunda hazırladığı Pandemi Rüyaları adlı kitabı, salgının birinci dalgasına odaklanıyor.

Barrett, salgının birinci dalgası dünyayı sardığında bir çok kişinin tehdit unsurları içeren rüyalar gördüklerini anlatıyor. Bunlar bazen böcek saldırıları, bazen nefes alamama kabuslar oluyor.

Daha sonra teker teker ülkeler kapanma önlemleri ilan edip okulları kapattığında, hapiste tutulmak ya da ani bir matematik sınavına girmeye mecbur olmak gibi rüya temaları çoğalmaya başlıyor.

Ne var ki aradan 6 ay kadar bir zaman geçtiğinde Dr Barrett, insanların maske takmayı unutma ya da kalabalık bir yerde başkalarının maskesiz olduğunu görme konulu rüyalarda ciddi bir artış olduğunu belirledi.

Dr Barett ilk etapta yaygın rüyaların virüse yakalanma korkusunu yansıttığını, zamanla bunların yerini giderek toplum tarafından yargılanma kaygısının almaya başladığını söylüyor:

“Birçok rüya ‘maskemi takmayı unutmuşum’ diye gidiyor ve rüyayı gören çevredekilerden utanıyor. Çevredeki insanların onların maskesiz olduğunu fark etmesi, bazen maskesiz dolaşmaktan daha önemli olmaya başlıyor.”

Kucaklaşma ve mesafe kurallarının ihlali de rüyada insanlara kaygı veren temalardan biri olabiliyor

Süpermarkette maskesiz
Gerçekten BBC’ye yazan izleyicilerimiz arasında da çok sayıda bu tür maske endişesi örneklerine rastladık.

Nottingham’dan Diletta de Cristofarro, “Alışveriş merkezi gibi kalabalık bir yerdeyim. Birdenbire maskem olmadığını fark ediyorum. Etrafımdakilerin de maskesi yok. Tehlikede olduğumu hissediyor ve yakınımdaki insanlardan rahatsızlık duymaya başlıyorum” diyor.

Cambridgeshire’dan Naomi Harvey ise henüz önlemler gevşetilmeden rüyasında yeğenini kucakladığını görmüş. Ve o anda etraftaki aile üyelerini fark ediyor ve pandemiyi hatırlıyor. “Kuralları ihlal etmenin ve herkesi tehlikeye atmış olmanın paniğini hissederek uyandım” diyor.

Londra’dan Diana Valk, bir rüyasında tanımadığı birini, tanıdığını sanarak yanlışlıkla kucaklamış. “Kucakladığım kadın dehşete kapılmıştı çünkü ikimizin de maskesi yoktu ve Covid geçeceğinden korkmuştu. Rüyada en çok utanç duygusunu hatırlıyorum. Herkesin önünde onu kucaklamıştım ve korkutmuştum” diye anlatıyor.

Londra’daki Queen Mary Üniversitesi’nde psikoloji dersi veren Valdas Noreika insanın uyanık ve uyku halindeki zihni arasında çok karmaşık bir ilişki olduğunu söylüyor, “Bazı temalar uyanık ve uyur halde olduğumuz zamanlar arasında dolaşır ama günlük yaşamımızda bazı şeyler vardır ki rüyalarımıza hiç girmez. Mesela internette dolaşmak” diyor.

Noreika ve çalışma arkadaşları, insanların gündüzleri Covid ile ilgili düşüncelerinin rüyalarını nasıl etkilediğini incelemek üzere insanlardan rüya günceleri topluyor.

Noreika, genellikle bizde güçlü duygular uyandıran şeylerin rüyalarımıza da girdiğini hatırlatıyor:

“Pandemi döneminde çok tehlikede hisseden birinin yıllar boyunca bu konuda rüyalar görmesi ihtimali yüksek. Bu çok ilginç ama aynı zamanda üzücü bir şey.”

Pandemi önlemleri rüyada ‘normalleşiyor mu?’
Acaba pandemi uzadıkça, alınan maske, mesafe gibi önlemler rüyalarımızın arka planında normal günlük davranışlara dönüşüyor mu?

Dr Barrett, şimdiye kadar bu tür rüyalara rastlamadığını söylüyor, “Genellikle rüyalar hayatı bir gecikmeyle izler. Bu yüzden. o an yaşadıklarımızdan çok geçmişimizden bir şeyleri görürüz” diyor.

Fakat pandemi sona erdikten sonra uzun bir süre bu döneme ilişkin temaların rüyalarımıza girme ihtimali var.

Dr. Barrett,”İki ya da üç yıl sonra, mesela lokantaya gitmişiz de insanlar maskeliymiş gibi rüyalar görürsek hiç şaşırmam” diyor.

Pandemi döneminde pek çok kişi uyku sorunları yaşamaya başladı

Aşı rüyaları
Salgın dönemindeki rüyalarda en son temalardan biri de aşılar.

Dr Barrett “Aşılar onaylanmaya başladığında rüyalara da girdi ama çoğunlukla olumsuz bir şekilde. Mesela biri aşı olmaya gidiyor ve şırınganın üzerindeki etikette siyanür yazdığını görüyor gibi” diye anlatıyor.

Bunu ise aşı karşıtı inanışların etkisinde kalmaktan çok insanların bilinç altında genel olarak iğne olmaktan hoşlanmamalarına bağlıyor.

Dr Barrett’in araştırmaları şu ana kadar pandemi rüyalarının yüzde 90’ının olumsuz olduğu sonucuna varmış. Ama son aylarda, virüs sonrası hayatla ilgili az sayıda da olsa umutlu rüyalar görüldüğünü söylüyor.

“İklim ve çevrenin daha iyileştiği, okyanusların daha temiz olduğuna dair rüyalar var. Bazı rüyalarda gerçek olamayacak kadar büyük balinalar kıyıya yakın yüzüyorlar. Bir kadın pandemiden sonra ilk kez dışarı çıktığında balinaların uçmayı öğrendiğini ve gökyüzünde gezindiklerini görüyor.”

Ve birçokları için pandemi döneminde uyku Covid’le ilgili gerçeklerden kaçılan bir alan olmayı sürdürmüş.

ABD’de Kuzey Carolina’dan yazan Kiesa Kay, “Rüyalarım bu zor yılda eskisi gibi kalan tek şey oldu muhtemelen. Hiç bir zaman insanları maskeli ya da birbirine mesafeli görmedim” diyor.

Çizimler: Lilly Huynh

Alıntı: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57245619

The post Pandemi rüyalarınızı nasıl etkiliyor? appeared first on Hekimce Bakış.

Dil ustası ve aynı zamanda tanınmış bir eğitmen olan Amerikalı yazar ve mizahçı Mark Twain, bir keresinde “Doğru kelime etkili olabilir fakat hiçbir kelime, doğru zamanlanmış bir duraksama kadar etkili değildir” demiş.

Elektrikli balıklar ve günümüzün TED konuşmacıları da Twain’in izinden gidiyor ve özellikle anlamlı bir şey paylaşmadan önce duraksıyorlar. St. Louis – Washington Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre duraksamalar, duyu sistemlerini de yeni ve önemli bilgiler almak için hazır hale getiriyor.

Dün Current Biology bülteninde yayımlanan çalışmanın eş yazarı ve Fen & Sanat Fakültesi’nde biyoloji profesörü olan Bruce Carlson, “Bir duraksamanın hemen sonrasında, dinleyicilerde kelimelere karşı artan bir tepki; veya bu vakada, elektriksel sinyaller meydana geliyor” diyor. “Balıklar etkili şekilde iletişim kurmak için esasında bizimle aynı şeyi yapıyor.”

Araştırmacılar, insan dili ile balıklardaki elektrik iletişimi arasında ilginç paralellikler keşfetmenin ötesinde; duraksamaların, ortabeyindeki nöronların uyarımdan geri dönmesini sağladığı bir mekanizmayı da ortaya çıkarıyor.

Mormyridae şeklinde adlandırılan elektrikli balıklar, avlarının yerini belirlemek ve birbirleriyle iletişim kurmak için zayıf elektrik deşarjları veya darbeleri kullanıyor.

Talia Ogliore/St. Louis – Washington Üniversitesi. Ç: O.

Alıntı: https://popsci.com.tr/elektrik-baliklari-ve-insanlar-onemli-noktalari-aktarmadan-once-duraksiyor/

The post Elektrik Balıkları ve İnsanlar, Önemli Noktaları Aktarmadan Önce Duraksıyor appeared first on Hekimce Bakış.

Psikoloji araştırmacılarından oluşan bir takımın yürüttüğü yeni bir çalışmaya göre, narsisizme yön veren unsur abartılmış bir benlik algısından ziyade güvensizlik. Uzun zamandır incelenen bu olgunun daha detaylı anlaşılmasını sağlayan araştırma, sosyal medya faaliyetinin öz odaklı tabiatını neyin motive ettiğini de açıklayabilir.

Personality and Individual Differences bülteninde çıkan çalışmanın kıdemli yazarı ve New York Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde kilinik yardımcı profesör olan Pascal Wallisch şöyle açıklıyor: “Narsistlerin, kendini tebrik gibi hoş olmayan ve başkalarının onları daha az umursamasına neden olan davranışları neden sergiledikleri uzun bir zamandır bilinmiyordu. Bu gösteriş durumu, sosyal medya çağında epey yaygın bir hal aldı.

“Yaptığımız çalışma, bu narsistlerin muazzam kişiler olmaktan ziyade kendine güveni olmayan insanlar olduğunu ve güvensizlikleriyle böyle çıktıklarının görüldüğünü ortaya koyuyor.”

“Daha özelinde ise sonuçlar; narsisizmin, düşük öz değerin üstesinden gelerek onu gizlemeyi sağlayan dengeleyici bir adaptasyon şeklinde daha iyi anlaşılacağını öne sürüyor” diye ekliyor çalışmanın baş yazarı ve çalışma yapıldığı tarihte NYÜ’de yüksek lisans öğrencisi olan Mary Kovalçik. “Narsistler kendilerine güvensiz insanlar ve bu güvensizlikleriyle gösteriş yaparak başa çıkıyorlar. Bu durum, diğer insanların uzun vadede onları daha az sevmeye başlamasına sebep oluyor ve dolayısıyla güvensizliklerini daha da artıyor. Sonrasında da, gösteriş davranışlarından oluşan bir kısır döngü meydana geliyor.”

New York Üniversitesi. Ç: O.

Alıntı: https://popsci.com.tr/narsisizm-yuksek-benlik-algisindan-degil-kendine-guvensizlikten-kaynaklaniyor/

The post Narsisizm Yüksek Benlik Algısından Değil, Kendine Güvensizlikten Kaynaklanıyor appeared first on Hekimce Bakış.

Northwestern Üniversitesi’nden bilim insanları, türümüze dair en gizemli olgulardan olan uyku ve rüya alanlarında çığır açacak bir araştırmaya imza attılar. Uzmanlar, derin uykuda ya da rüya görmekte olan kişilerle iletişim kurmanın yolunu keşfettiler.

Bilim insanları, derin uyuyan ve bilinçli rüyalar gören insanların kendilerine verilen talimatları takip edebildikleri, basit ‘evet’ ya da ‘hayır’ sorularını yanıtlayabildikleri ve hatta temel matematik problemlerini çözebildikleri, ‘etkileşimli rüya’ diye tanımlanan yeni bir olguyu açığa çıkardılar.

RÜYALARI ETKİLEMEYİ BAŞARDILAR
Yeni çalışma, rüya gördüğümüzde beynimize neler olduğuna yepyeni bir anlayış düzeyi katmasının yanı sıra, en nihayetinde, örneğin belirli bir hedef doğrultusunda bizlere yardımcı olmak ya da belirli bir zihinsel sağlık sorununu tedavi etmek amacıyla rüyalarımızı nasıl eğitebileceğimizi bizlere öğretebilir.

Genellikle rüyaların görüldüğü esnada gerçekleşen hızlı göz hareketi (REM) aşaması da dahil olmak üzere, uyku psikolojisi hakkında hâlâ gizemini koruyan birçok şey var. Sonradan hazırlanan raporlara bel bağlamaktansa, uyuyanlardan elde edilen gerçek zamanlı yanıtlar çok daha yararlı olabilir.

Northwestern Üniversitesi’nde görev yapan Psikolog Ken Paller, “REM uykusundaki insanların deney yapan biriyle etkileşime girebileceğini ve gerçek zamanlı iletişim kurabileceğini keşfettik” diyor. “Bununla birlikte, rüya görenlerin soruları anlayabildiğini, kısa süreli hafıza işlemlerine dahil olabildiğini ve yanıtlar üretebildiğini ortaya koyduk.”

“İnsanların büyük kısmı bunun imkânsız olduğunu, bir soru sorulduğunda kişilerin uyanacaklarını ya da yanıtlayamayacaklarını ve kesinlikle bir soruyu hata yapmadan anlamayacaklarını düşünebilirler.”

İLETİŞİMDE SESLER, IŞIKLAR VE FİZİKSEL TEMAS KULLANILDI
Araştırmacılar, dört farklı laboratuvarda gerçekleştirilen deneylerde 36 kişiyle çalıştılar. Gönüllülerden biri narkolepsi* sorunu yaşıyor ve sık sık bilinçli rüyalar görüyordu; diğerleri ise bilinçli rüyalarla ilgili deneyimleri açısından farklılıklar göstermekteydi.

Bilim insanları, elektroensefalogram (EEG) araçları tarafından gözlemlenen uykunun en derin aşamalarında, çalışma katılımcılarıyla sesler, yanıp sönen ışıklar ve fiziksel dokunuşlar aracılığıyla etkileşime girdiler: Uyuyanlardan, basit matematik sorularını cevaplamaları, ayrıca ışık parlamalarını ya da fiziksel dokunuşları saymaları ve (örneğin “İspanyolca konuşabilir misiniz?” gibi) basit ‘evet’ ya da ‘hayır’ sorularına yanıt vermeleri istendi.

Yanıtlar, daha önce kararlaştırılan göz hareketleri ya da yüz kası hareketleri aracılığıyla verildi. 57 uyku seansında, katılımcılar tarafından bilinçli rüya görüldüğünün doğrulandığı seansların yüzde 47’sinde, en az bir soruya doğru yanıt verildiği gözlemlendi. Bilinçli rüya durumlarının teyidi, uyuyan kişinin yanıtlarının birkaç tanık tarafından onaylanmasını gerektiren ‘kör’ örnekleme aracılığıyla gerçekleştirildi.

Northwestern Üniversitesi’nde görevli Sinirbilimci Karen Konkoly, “Sonuçları bir araya getirdik; zira farklı yaklaşımlar kullanan dört farklı laboratuvardan elde edilen sonuçların bir kombinasyonunun bu iki yönlü iletişim olgusunun gerçekliğini en ikna edici biçimde teyit ettiğini düşündük” diyor: “Bu doğrultuda, iletişim kurmak amacıyla farklı araçlar kullanılabileceğini görüyoruz.”

BİR ASTRONOTLA İLETİŞİM KURMAK GİBİ
Çalışmaya katılan kişiler, çoğunlukla başarılı bir yanıt verdikten sonra rüyalarını raporlamalarını sağlamak için uyandırıldı. Kimi durumlarda, dış girdiler rüyanın dışında veya rüyada üst üste bindirilmiş olarak hatırlandı; diğer durumlardaysa, rüyanın içinde (bir radyo gibi) bir şeyler deneyimlendi.

Araştırmacılar, yayınlanan çalışmalarında, bilinçli rüya görenlerle iletişim kurmaya çalışmayı uzaydaki bir astronotla iletişim kurmaya çalışmakla karşılaştırıyor ve bu yeni yaklaşımı bu kadar heyecan verici kılan şeyin, yanıtların bu kadar doğrudan olması olduğunu söylüyorlar.

Araştırma, gelecekte rüyaların, hafızanın ve uykunun anıları saklayabilmek hususunda ne kadar önemli olduğu hakkında yapılacak çalışmalarda bizlere yardımcı olabilir. Bununla birlikte, uyku bozukluklarının tedavisinde de faydalı olabilir ve hatta çizginin ötesine geçtiğimizde, bize rüyalarımızda gördüğümüz şeyleri denetlemenin bir yolunu sunabilir.

“Bu nispeten keşfedilmemiş haldeki iletişim kanalı, farklı pratik uygulamalara ve rüyaların ampirik (deneysel/ç.n.) bağlamda araştırılması için geliştirilecek yeni bir stratejinin önünü de açabilir.”

*Narkolepsi, ya da halk arasında bilinen adıyla uyku hastalığı, normal dışı zamanlarda uyku hali ve ani uyku atakları ile tanımlanan kronik bir uyku bozukluğudur.

Yazının orijinali Science Alert sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Alıntı: https://www.gazeteduvar.com.tr/uykuda-olan-ve-ruya-goren-insanlarla-iletisimin-yolu-bulundu-haber-1513862

The post Uykuda olan ve rüya gören insanlarla iletişimin yolu bulundu appeared first on Hekimce Bakış.

Pandeminin; mevcut yorgunlukları, sıkıntıları ve çözümsüzlükleri ikiye katladığını belirten Hızlan, “Bu yüzden de kaygı bozukluğu yaygınlaşıyor” dedi

Salgın sürecindeki belirsizlikle birlikte yaşam alışkanlıklarımızdaki değişiklikler psikolojik sorunları da beraberinde getirdi. Anksiyete (kaygı) bozukluğu da bunlardan biri… Psikiyatri Uzmanı Dr. Cem Hızlan, bugünlerde görülme sıklığı giderek artan kaygı bozukluğu ve bu sorunla başa çıkma yollarını anlattı…

ANKSİYETE BOZUKLUĞU NEDİR?
Türkçe’ye “kaygı” diye de çevrilen anksiyete, insanın ve diğer canlıların tehlike atlattığında ya da hayati bir durumla karşılaştığında otomatik olarak devreye giren bir savunma mekanizmasıdır. “Anksiyete bozukluğu” ise bu mekanizmanın küçük, basit olaylarda ya da hiçbir şey yokken dahi kendi kendine tetiklenmesidir. Örneğin telefon çaldı diye, biri biraz yüksek sesle konuştu diye, hava karanlık diye o mekanizma durup dururken devreye giriyor. Özetle insandaki alarm mekanizmasının kendi kendine devreye girmesine “anksiyete bozukluğu” diyoruz.

HANGİ BELİRTİLERE YOL AÇAR?
Anksiyete hangi sistemimiz, organımız daha hassas ise orada belirti verir. Bu durumdan öncelikle deri, kulaklar, kalp-damar sistemi, kas-iskelet sistemi ve mesane (sık idrara gitme ihtiyacı ortaya çıkar) etkilenir. Ayrıca ağız kuruluğu olur yemek borusu kasılır, sanki bir şey yutulamıyormuş hissi yaşanır. Bunlar anksiyetenin standart belirtileridir.

SEBEPLERİ NELERDİR?
Kaygı mekanizması çok farklı sebeplerle bozulabilir. Tiroid gibi birtakım endokrinolojik hastalıklarda, ağır kansızlık, kronik akciğer hastalıklarında ya da vücudu ilgilendiren başka fiziksel, yıpratıcı olaylarda bozulabilir. Bazı insanlarda bu mekanizma gerekenden çok daha hassastır. Ayrıca sürekli devam eden yorucu, bıktırıcı ve yıpratıcı süreçler anksiyete mekanizmasının giderek hassas hale gelmesine neden olur. Pandemi döneminde de en sık gördüğümüz neden budur…

NASIL KORUNABİLİRİZ?
Kaygı bozukluğunun çözümü için kişi öncelikle günlük hayatını nasıl düzenleyebileceğini, günlük hayatında gerçekten yapılması gerekmeyen şeyleri nasıl ayıklayacağını, kendine zaman ayırması için nasıl bir sistem kurabileceğini düşünmeli. Özetle insanlar kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmalı. Sadece kendinizi düşündüğünüz zamanlar olmalı. Bunun adı “bencillik” değil. Hiç olmazsa nefes alabilecek kadar kendinize düzenli vakit ayırabilmek önemli. Eğer bu sistem gerçekten kendi kendini tetikleyecek biçimde bozulduysa ve bunun bozulmasına sebep olan gerçek hayattaki şartlar devam ediyorsa kendi kendine düzelmez. Tedavide antidepresan kullanılır. Antidepresanlar bir çeşit anksiyete regülatörüdür, ayar yaparlar.

Alıntı: https://www.sozcu.com.tr/2021/saglik/kaygi-bozuklugu-hizla-artiyor-6289768/

The post Kaygı bozukluğu hızla artıyor appeared first on Hekimce Bakış.