Dünyadan sağlık hizmetleri; Küba

*Dünya’da sağlık sistemleri incelendiğinde Küba sağlık ölçütlerinde çoğu zaman dikkate değer bir şekilde iyi noktalarda yerini almıştır. Genellikle, ülkelerin sağlık harcamaları sağlık ölçütleriyle doğru orantılıdır. Özellikle iki örnek bu genellemenin dışına çıkar bir tanesi Küba ki, sağlık sisteminde kullanılan finansman kaynakları ambargolar nedeniyle oldukça kısıtlı olmasına rağmen bebek ve çocuk ölümleri, anne ölümleri vb. gibi ölçütler, dünya sıralamasında belirgin ve anlamlı bir şekilde olumlu göstergeleri içerir. İkincisi ABD’dir, sağlık sistemi harcamaları oldukça fazla olmasına ve kişi başına düşen sağlık harcamaların da, ilk sıralarda yer almasına rağmen, sağlık ölçütleri beklendiği gibi iyi değildir. ABD’deki maliyet / etkinlik raporları, sağlık ölçütleri açısından hiçte iç açıcı sonuçlar içermez.

Şimdi Havana’daki BBC muhabirine kulak verelim.

(10 Temmuz 2008 BBC yayınıdır.)

Küba 2010 yılında, ücretsiz sağlık hizmetlerinin ellinci yılını kutlamaya hazırlanıyor. Küba; küçük ambargo altında ve dolayısıyla kaynakları son derece kısıtlı olan bir ülke. Havana’daki BBC muhabiri Michael Voss’un haberi.

**Aile Hekimi akşamın dokuzunda yüksek tansiyon ve baş ağrısı şikâyetiyle gelen hastanın tansiyonunu ölçüyor. (BBC muhabiri mikrofonu Küba’ da bir aile hekimine uzatıyor.) Kendi isteği üzerine gerçek ismini vermeyip onu bu akşam için Marko Antonyo diye anacağız.

Dr. Marko, şu anda günlük işinin bir parçasını yaptığını anlatıyor.

—Aynı yerde hem yaşıyor hem çalışıyorum. Alt kat çalışma alanım üst kat evim. Gerekiyorsa günün 24 saati hastaya bakmakla ve hizmetimizi sürdürmekle mükellefiz. Sabahları aşağıdaki muayeneme gelen hastalara bakıyor, öğleden sonra da bazı hastaları evinde ziyaret ediyorum. Ayrıca acil bir durumu olan herkeste, evime gelebiliyor.

Bu kez de durumunun acil olduğunu söyleyerek tansiyonunu ölçülttürmeye gelen 59 yaşındaki Risente, (Dr. Marko’nun hastası.) devrim öncesi sağlık hizmetlerini de hatırlıyor. Mikrofon Risente’ de

  • Evet, eski sistemi hatırlıyorum çocuklarda yetersiz beslenme vardı. Beni rahibeler büyüttüğü için şanslıydım gerektiğinde doktora götürülürdüm. Ama çoğu çocuk bundan yoksundu.
  • (BBC Muhabiri) Herkese sağlık hizmeti ve herkese eğitim Küba devriminin temel hedeflerinden ve temel başarılarından biri. Bugün

Küba, ABD kıtasında bebek ve çocuk ölümlerinin en az ve yaşam standartlarının en yüksek olduğu ülke. Sağlık hizmetlerindeki başarının odağında ise, koruyucu hekimlik yer alıyor. Yani aşılama ve düzenli sağlık kontrolü.

Şimdi de bir hastanedeyiz. Burada hastane ek binası inşaatı devam ediyor. Bitişikteki asıl hastane binası da, öyle kötü ki, tamiri bile mümkün görünmüyor. Küba’ya dış yardımda bulunan Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra, hastane binaları ve donanımına yapılan yatırımlar da iyice azalmış. Birkaç yıl önce hastanelerde yenileme projesi başlatılmış ama daha çok yol alınması gerekiyor.

ABD’nin Küba’ya uyguladığı ambargo ister istemez ilaç ve malzeme sağlanmasını güçleştiriyor. Çocuk kalp hastalıkları merkezinden Dr. Aguelera Sanchez;

  • Şu anda tanı için gerekli testler ve EKG yapamıyoruz çünkü aletlerimiz bozuk. Elimizdeki donanım hastane binası kadar eski. Artık yenilerine ihtiyacımız var. Bu tıbbi donanımlar da ABD’de üretiliyor. Başka ülkelerden alabiliriz
    tabi fakat o da çok daha pahalıya mal oluyor.
    Havana Tıp Fakültesinde mezuniyet  törenindeyiz. Bu genç mezunların çoğu muhtemelen başka ülkelerde çalışacaklar. Küba hükümeti şu ana kadar kalkınmakta olan ülkelere yardım amacıyla yaklaşık 40 bin Doktor ve hemşire gönderdi. Küba yönetiminin uluslararası düzeyde saygınlık kazanma kampanyasının bir parçası.
    Fakat Küba’da kalan doktorlar iş yükünün arttığından ve gelirlerinin düşüklüğünden yakınıyor. (Mikrofon yine bir hekime uzatılıyor.)
    —— Şu anda 3 bin kadar bakmakla yükümlü olduğum popülasyonum var. Maaşım da 25 dolardan az.
    —– Peki, geçinebiliyor musun? …
    —— Pek değil, yurt dışındaki kardeşim yardımcı oluyor. Arabam hatta cep telefonum bile yok.
    ——Peki bir daha seçme şansınız olsaydı Küba’da doktor olmayı seçer miydiniz?
    —- Evet, mesleğimi gerçekten çok seviyorum.
    —- (BBC Muhabiri) Sağlık hizmetleri, devrimin zaferi Küba’da. Ülkenin her bir tarafında en ücra köylerinde bile herkes ücretsiz olarak sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor, ücretsiz ilaç alabiliyor. Hastanelerdeki hizmet de ücretsiz. Küba mevcut sağlık hizmetlerinin niteliğini sürdürmekte zorlanıyorama hala bu dalda komşu ülkelerinin imrendiği bir örnek oluşturmaya devam ediyor.**Küba’daki Aile Hekimi tanımı ve uygulaması, ülkemizdeki pilot Aile Hekimliği tanımı ve uygulamalarıyla sadece isim benzerliğinde buluşmaktadır. Sağlık hizmetleri çok maliyetli diyerek özelleştirme yanlısı olan tüm gelişmiş ülkelerin (özellikle ABD), ambargolar ve ekonomik kısıtlılığa rağmen sağlık hizmetini tüm basamaklarda ücretsiz sunmayı başarmış ve sağlık ölçütlerinin en iyi noktalarına yükselmiş bir ülke
    olan Küba’dan öğrenecekleri çok şey var.
E-bültenimize kaydolabilirsiniz
E-bültenimize kaydolabilirsiniz
En yeni bildirimlerimizden haberdar olmak için e-bültenimize kaydolun
İstediğiniz bir zamanda üyeliğinizi iptal edebilirsiniz
Yazarın Diğer Yazıları