Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın rahim ağzı kanserine karşı koruyucu HPV aşısını ulusal aşı programına alma sözünü tutması dört gözle bekleniyor.

Türkiye’de yok ama bakın hangi ülkelerde var
Türkiye’de rahim ağzı kanseri sıklığı 100 bin kadında 4,8. Ölüm oranı 100 bin kadında 2,2. Kadınlarda görülen kanserler içinde 2020’de hem yeni vaka hem de ölümler içinde 12’inci sırada yer alıyor.

Rahim ağzı kanserine karşı koruyucu HPV aşıları 132 ülkede onaylı; sadece kız çocuklarında 68, hem kızlarda hem erkeklerde 19 ülkede olmak üzere 87 ülkenin ulusal bağışıklama programında yer alıyor. Bunların arasında, Mozambik, Zimbabve gibi yoksul, Kosova gibi yeni, Birleşik Arap Emirlikleri gibi şeriatla yönetilen ülkeler yer alıyor.

Buna karşılık 100 yıllık Türkiye Cumhuriyeti’nde çok sayıda kanserden koruyan HPV aşısına hala ücretsiz ulaşılamıyor. Parası olan aile çocuğuna aşı yaptırıyor. HPV aşıları için toplam yaklaşık 5 bin 576 lira (dörtlü aşı) ve 7 bin 725 lira (dokuzlu aşı) ödemek gerekiyor.

Bakanın sözü
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 25 Kasım 2022’de şunları söylemişti: “Yerli üretim HPV kitinin kullanıma alınmasını sağlayacağız. Bir ayı geçmeden testimiz yerli olarak devreye girecek. HPV aşısının uygulanmasında bir çekincemiz asla yok, ancak ülkemizin sosyal gerçekliklerinden kopuk kararlar alınmasının kimseye bir faydası yok. Yaptığımız planlamaya göre yaş gruplarını ve medeni hal durumlarını dikkate alan bir plan hazırlığındayız. Belirlenen bir grupla aşılamaya başlayacağız ve kapsamını kademe kademe genişleteceğiz.”

Ancak o günden bu yana somut bir ilerleme sağlanamadı.

Prof. Dr. Ayşe Akın: TC maliyeti karşılayabilir
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Kadın-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ayşe Akın’la HPV aşılarının önemini konuştuk.

Akın Türkiye’de eliminasyon (hastalığın ortadan kaldırılması) programının oluşturulması için, servikal kanser taramaları ve HPV aşılamaları planlamasının çok dikkatli ve gerçekçi, uygulanabilir olarak yapılması gerektiğini söylüyor.

Aşı için ideal yaş hem kız hem de erkeklerde 11-12. Cinsel ilişki başlamadan, yani virüsle karşılaşmadan. Akın, “Bu yaşlarda aşılamayı kaçıranların aşı olmaları için en uygun yakalama yaşı 13-26 yaş ancak üst yaş sınırının yok daha sonrasında da yapılabilir” diyor.

Profesör, HPV aşısının ülkemizde 15 yaş altı kız çocuklarına ücretsiz olarak yapılması için Genişletilmiş Ulusal Bağışıklama Programı’na eklenmesi gerektiğini vurgulayıp ekliyor: “Rahim ağzı kanseri önlenebilir ve erken tanıyla yakalanabilir. Ulusal Kanser Tarama Programı’nda bulunan rahim ağzı kanseri taraması, HPV aşısının gölgesinde kalmamalı. Sağlık merkezlerinde, kamu hastanelerinde ücretsiz olarak 30-65 yaş aralığındaki cinsel aktif kadınlara, rahim ağzı kanseri taramasına devam edilmeli. Bu yaş grubundaki kadınlar (hastalık belirtisi olmaksızın) kanser tarama programlarına rutin olarak dahil edilmeli.”

Akın’ın yaptığı hesaba göre (11.02.2021 tarihli kamu sağlık hizmetleri fiyat tarifesiyle), 30-64 yaş grubundaki yaklaşık 18 milyon 348 bin kadın olduğu göz önünde bulundurulursa; HPV DNA testi, Pap smear alma işlemi ve sitoloji için toplam maliyet 2 milyar 220 milyon 108 bin lira. Buna kanser tanısı, tedavisi, sosyal yönü vs. dahil değil. 10-14 yaş aralığında 3 milyon 114 bin kız çocuğu var. Bunların aşılanmasının toplam maliyeti 5 milyar 857 milyon 260 bin lira: “İnsani gelişme indeksi sıralamasında 189 ülke arasından 54’üncü sırada yer alan Türkiye bu tutarı karşılayabilir. Sadece bütçe tahsisinde politik öncelik verilmeli. Kuşkusuz sağlık hem bir insan hakkı olarak görülmeli hem de devlet önceliği buna vermeli.”

Cinsel yolla bulaşan en yaygın enfeksiyon
Aslına bakarsanız rahim ağzı (serviks) kanserinin aşıyla önlenebilmesi çok büyük bir şans. İnsanda 150’den fazla HPV (human papilloma virüs) izole edildi. İnsan türüne özgü bu virüsler, cinsel yolla bulaşan en yaygın enfeksiyonları yapıyor.

HPV’nin 200’ün üzerinde çeşidi var. Yaklaşık yüzde 75’i ciltte – genellikle kollar, göğüs, eller ve ayaklarda siğillere neden oluyor ve gündelik temasla da bulaşabiliyor. HPV tiplerinin diğer yüzde 25’i ise mukozal HPV tipleri olarak kabul ediliyor.

Bazı HPV türleri (yaygın olarak HPV 6 ve 11), hem erkeklerin hem de kadınların cinsel organları ve anüsü üzerinde veya çevresinde siğillere (papillomlar) neden olabiliyor. Bunlar nadiren kansere neden olduğu için ‘düşük riskli‘ virüsler olarak adlandırılıyor.

Kansere neden olabilenlereyse ‘yüksek riskli‘ deniyor. Dünyadaki tüm coğrafi bölgelerde servikal kanserlerin yüzde 70’inden HPV’nin 2 tipi HPV16 ve HPV18 sorumlu.

Prezervatif etkili ama yetmiyor!
Prezervatifler (kondom) HPV ye karşı bir miktar korusa da tamamen önleyemiyor. Prezervatiflerin koruyucu olması için her cinsel ilişkide yeni bir kondomun doğru şekilde kullanılması gerekir. Diğer yandan kondom, genital veya anal bölge gibi vücudun HPV ile enfekte olabilecek her bölgesini kapsamıyor.

Yine de hatırlatmakta fayda var: Prezervatif kullanımı önemli. HPV’ye karşı bir miktar koruma sağlıyor ve ayrıca cinsel yolla bulaşan diğer bazı enfeksiyonları da önlüyor.

Dünya genelinde durum ne?
HPV enfeksiyonu rahim ağzı kanseri için önemli bir risk faktörü. HPV tüm dünyada, kadınlardaki enfeksiyon ilişkili kanserlerin yarısından fazlasından sorumlu.

Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’na (IARC) göre dünyada yılda yaklaşık 604 bin yeni rahim ağzı kanseri vakası ve 342 bin buna bağlı ölüm kaydediliyor. Yani her iki dakikada bir kadın bu nedenle ölüyor. Meme, kolorektal ve akciğer kanserlerinden sonra kadınlar arasında en sık görülen dördüncü kanser bu. Yakalanan yaklaşık 100 kadından 55’i ölüyor.

DSÖ: 2030’a kadar kız çocuklarının yüzde 90’ını aşılayın
Bazı ülkelerde genç kadınlarda insidans (belirli bir nüfusta, belirli bir zaman diliminde ortaya çıkan yeni vakalar) ve ölüm hızlarının arttığı gözleniyor. DSÖ’nün 2022 yılında yaptığı ‘küresel’ eylem çağrısına göre, HPV aşılanması, tarama programları ve gereken müdahalelerle rahim ağzı kanseri halk sağlığı sorunu olmaktan çıkarılabilir.

Örgüt bunun için ülkeleri, 2030 yılına kadar ‘90-70-90′ formülünü hayata geçirmeye çağırıyor. İlk hedef, kız çocuklarının yüzde 90’ına 15 yaşına kadar HPV aşısının yapılması. Kadınların yüzde 70’inin 35 ve 45 yaşında olmak üzere iki kez taranması, kanser öncesi lezyon ya da kanser saptananların yüzde 90’ının da tedavi edilmesi gerekiyor.

Geç yaşta kanser tanısı alınıyor
Akın Türkiye’de bilinen vakaların çoğunun 40-59 yaşlar arasında olduğunu belirtiyor: “Rutin erken tanı sistemi- taramanın yetersiz olması, geç kalınması sonucunda HPV enfeksiyonu ve kanser öncesi lezyonların teşhis edilmemesine sebep olduğu için kadınlarda geç yaşlarda kanser tanısı konuluyor. Rahim ağzı kanseriyle mücadele özellikle de eliminasyon hedeflendiğinde belki de en önemli sorun, mevcut kayıt bildirimlerin gerçek durumu yansıtmaması. Tarama sayısı verilerinde, bazı kadınların DSÖ’nün önerdiğinin aksine, yılda bir kez ve daha sık taramaya katılması, bazılarınınsa hiç katılmaması nedeniyle değerlendirmede zorluklar yaşanıyor.”

Üç kadından ikisi bir kez bile tarama yaptırmamış!
Türkiye’de rahim ağzı kanseri ulusal tarama programına göre pap smear ve HPV testleri özellikle Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezleri’nde (KETEM) uygulanıyor. Tarama, 30-65 yaş kadınlarda beş yılda bir yapılıyor. Primer test HPV-DNA testi. HPV negatif olgular, beş yıl sonra tekrar taramaya çağrılıyor.

Kaldı ki bu testler vulva (dış genital organ), penis, anüs veya boğazda yüksek riskli HPV’yi tespit etmiyor. Bu bölgelerdeki HPV’nin herhangi bir belirtisi yok. Ancak kansere dönüşürse, bazı belirtiler görülebiliyor.

Öte yandan 2019’da üç kadından ikisi (yüzde 61) hayatında bir kez bile rahim ağzı kanseri taraması yaptırmamış. Özellikle toplumun dezavantajlı gruplarının sağlık hizmetlerine, taramalara ve maliyeti yüksek olan HPV aşılarına ulaşımı mümkün değil. Bu da sağlıktaki eşitsizlikleri artırıyor.

Risk kadınlarla sınırlı değil
HPV erkek sağlığını da yakından ilgilendiriyor. Türkiye’nin gündemine bir türlü gelemese de erkeklere de bağışıklama öneriliyor. ABD, Kanada, Avustralya erkek çocuklarına da aşı öneren ülkeler arasında yer alıyor.

Akın, “Yerleştikleri alana göre, rahim ağzı kanseri, vulva kanseri, vajinal kanser, penis kanseri, anal kanser, ağız ve boğaz kanserine neden olabilirler. Dilin tabanı ve bademcikler de dahil olmak üzere boğazın arkasında bulunan kanserlerin çoğu bu tür HPV ile ilişkili. Bunlar erkeklerde en yaygın HPV ile ilişkili kanserler” diyor.

Akın düşük ve düşük-orta gelirli ülkelerde her iki cinsiyette de bu enfeksiyonun önemli bir sorun olduğunu vurguluyor: “Buralarda taramalar sınırlı, HPV enfeksiyon sıklığı fazla, erken yaşta cinsel ilişki, HIV ile ko-enfeksiyon (ikinci enfeksiyon), yoksulluk, eğitimsizlik ve tütün kullanımı gibi hazırlayıcı faktörler fazla.”

Yılda 69 binden fazla erkek HPV’ye bağlı kanserden ölüyor
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’na göre, 2018’de tahmini 69 bin 400 erkekteki kanser HPV enfeksiyonlarına bağlı gelişti. HPV erkeklerde penis kanserine yol açabiliyor. Erkeklerde genital HPV enfeksiyonunun yaygınlığına ilişkin 1995 ile 2022 yılları arasında yayınlanan çalışmalarıyla ilgili bir meta analiz, yaklaşık yüzde 31’inin bir HPV türüyle, yüzde 21’inin ise yüksek riskli türlerle enfekte olduğunu gösteriyor. HPV prevalansı genç yetişkinlerde, özellikle de 25-29 yaş grubunda yüksek. HPV aynı zamanda cinsel ilişki şekliyle ilişkili olarak ağız, baş ve boyun, anüs kanserlerine de neden olabiliyor.

Cinsel eğitim şart
Akın, okul çağında – örgün eğitimde bu konuda sağlığı koruyucu eğitimler verilmesin önemine de dikkat çekiyor: “Bu çocukları ileride kanser olmaktan koruyacak. HPV aşısının ulusal bağışıklama programına eklenmesinin ve taramalara toplum katılımının artırılmasının yanında, cinsel sağlık bilgilerinin yaşa uygun şekilde okul öncesi dönemden itibaren örgün eğitim müfredatına dahil edilmesi özel önem taşıyor. Türkiye’de, üreme sağlığı ile ilgili biyolojik büyüme ve gelişme, anatomi ve fizyolojiyle ilgili bazı konular müfredatta yer alsa da ayrı bir ders olarak, kapsamlı, yaşa ve kültüre uygun bir cinsel sağlık eğitimi ilkokul, ortaokul ve lise müfredatında bulunmalı. Bu konuda sistem, politik bakış açısından kaynaklanan ya da diğer her ne engel-bariyer varsa kaldırılmalı.”

Akın söyleşimizin sonunda şu önemli hatırlatmayı yapıyor: “Kanserden değil geç kalmaktan korkun.”

Alıntı: diken.com.tr

The post Bakan Koca sözünü hala tutmadı: HPV aşısı ulusal aşı takvimine girmeyi bekliyor appeared first on Hekimce Bakış.

Alzheimer Derneği Başkanı Prof. Dr. Başar Bilgiç, Amerikan Sağlık ve İlaç Dairesi’nin (FDA) Alzheimer hastalığının tedavisi için yeni bir ilaca onay verdiği açıkladı.

Türkiye Alzheimer Derneği, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü’ne dikkat çekmek ve hastalığın tedavisi için yaşanan son gelişmeleri aktarmak için dün İstanbul’da bir toplantı düzenledi.

Prof. Dr. Bilgiç, FDA’nın onay verdiği Alzheimer ilacına Sağlık Bakanlığı’ndan da onay geldiğini söyledi.

Ancak firma bazında görüşmelerin yapılmaması sebebiyle henüz Türkiye’de bu ilaç yok. İlacın maliyeti ise yıllık 25 bin dolar civarında. Bazı hastalar ilaca sadece bireysel olarak ulaşabiliyor.

Prof. Dr. Bilgiç, Türkiye’de yaklaşık 700 bin Alzheimer hastası olduğunu belirtti.

Alıntı: t24.com.tr

The post FDA, Alzheimer için yeni ilaca onay verdi appeared first on Hekimce Bakış.

Türkiye’de 2023 yılının ilk altı ayında görülen kızamık olgu sayısında bir önceki altı aya kıyasla çok yüksek oranlarda artış yaşandı. Verilere bakıldığında salgın, yaşına göre aşısız ya da eksik aşılı bireylerin salgını gibi görünmektedir.

Bu sebeple;

Henüz vaka görülmeyen yerlerde, olguların en erken görülme yaşına dayalı olarak belirlenecek alt yaş sınırından (6 ya da 9 ay) itibaren çocukların eksik aşıları hızla tamamlanmalıdır.
Salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemiyolojik örüntüye göre salgın kontrol aşılaması yapılmalıdır.
Ek doz aşılama, aşılama takvimindeki aşılamanın yerini almaz. Zamanı gelince takvimdeki aşı uygulanmalıdır. Ek doz aşı ile aralarında en az 4 hafta aralık bırakmaya dikkat edilmelidir.
Kamu otoritesi bölgelere göre aşı oranlarını kamuoyuyla paylaşmalı, alınacak önlemler konusunda başta meslek örgütleri olmak üzere toplum katılımının önünü açmalıdır.
Aşı kararsızlığı ile etkin bir mücadele yürütülmelidir.

Alıntı: ttb.org.tr

The post Kızamık Salgını Sürüyor appeared first on Hekimce Bakış.

Son yılların en çok konuşulan hastalıklarından biri olarak kabul edilen alzheimer ile ilgili dikkat çekici bir araştırma yapıldı.

ABD’de yapılan bir araştırma, alzheimer hastalığının olası bir “ilk belirtisini” kayıtlara geçti. Chicago Üniversitesi’nde görevli doktor Matthew S. Goodsmith’in öncülüğünde yapılan araştırmalarda bir kişinin koku duyusunu kaybetmesinin gelecekte bir hastalık yaşanabileceğinin sinyali olduğu ortaya çıktı.

Sözcü’de yer alan habere göre, genetik olarak alzheimer olmaya yatkın kişilerde koku kaybı olduğunu tespit eden uzmanlar koku kaybının beyinde bir iltihaplanmaya sebebiyet verdiğini düşünüyor. Bilim insanları APOE e4 isimli bir gene sahip kişilerin koku kaybı yaşamasının ve bilişsel zayıflama yaşamasının daha olası olduğunu açıkladı.

APOE’nin farklı formlarda bulunduğuna dikkat çeken bilim insanları bu genlerden bireyde iki adet bulunduğunu ve bunların da doğrudan biyolojik ebeveynlerden geldiğini açıkladı. Her iki ebeveynden de bu genleri alan kişilerde alzheimer riskinin daha yüksek olduğu da kayıtlara geçti.

Neurology isimli tıp dergisinde yayınlanan araştırmada 865 gönüllünün verileri takip edildi. Her 5 yıl boyunca kişilerin koku alma yetenekleri ve hafızaları test edilirken elde edilen sonuçlarda koku kaybı yaşayan kişilerde alzheimer riskinin daha yüksek olduğu tespit edildi.

Araştırmayı yürüten Dr. Goodsmith, “Bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerekse de bu sonuçlar demans ve alzheimer riski yüksek olan insanların erken teşhis edilmesini sağlayabilir” dedi.

Alıntı: diken.com.tr

The post Kayıtlara geçti: Alzheimer’in ilk belirtisi appeared first on Hekimce Bakış.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), giderek ısınan Avrupa’da ciddi hastalıklara yol açabilen Aedes (Asya kaplanı sivrisineği) türü sivrisineklerinin yayılmaya devam ettiği uyarısında bulundu. Merkezin yayınladığı son haritada, Türkiye’de de istilacı Aedes albopictus ve Aedes aegypti türlerinin yerleştiği ya da görüldüğü yer alıyor.

ECDC’nin son verilerine göre chikungunya ve dang virüslerini insanlara bulaştıran Aedes albopictus Avrupa’da daha kuzeye ve batıya doğru yerleşiyor. Ayrıca, dang humması, sarı humma, chikungunya, Zika ve potansiyel olarak Batı Nil virüslerini bulaştırdığı bilinen Aedes aegypti, 2022’den beri Kıbrıs’a yerleşti. Diğer Avrupa ülkelerine yayılmaya devam edebilir.

Aedes albopictus daha yaygın olmak üzere her iki tehlikeli tür Türkiye’de de bulunuyor. Aedes albopictus da Kıbrıs’ta görülüyor.

Avrupa’da sıcak hava dalgaları ve sellerin daha sık ve şiddetli hale geldiğini, yazların daha uzun ve sıcak yaşandığını hatırlatan merkez, bu koşulların Aedes albopictus ve Aedes aegypti gibi istilacı sivrisinek türleri için elverişli koşullar yarattığını hatırlatıyor.

2013’te Aedes albopictus sivrisineği sekiz Avrupa ülkesinde yerleşikti ve 114 bölgeyi etkiliyordu. 10 yılda, 13 ülke ve 337 bölgeye yerleşti. Bu yayılma devam ederse dang humması, chikungunya ve Zika virüs ve Batı Nil virüsü hastalıkları ve bağlı ölümlerin daha da artacağı öngörülüyor.

Yine merkezin verilerine göre geçtiğimiz yıl Avrupa Birliği’nde 1133 Batı Nil virüsü vakası ve buna bağlı 92 ölüm rapor edildi. Bunların 1112’si ülkelerde yerel olarak edinildi. İtalya (723), Yunanistan (286), Romanya (47), Almanya (16), Macaristan (14), Hırvatistan (8), Avusturya (6), Fransa (6), İspanya (4), Slovakya (1) ve Bulgaristan (1) vaka bildirdi.

Aynı yıl 71 yerel olarak edinilmiş dang humması vakası kaydedildi. Bu 2010-2021 döneminde bildirilen toplam vaka sayısına eşit. Fransa (65 vaka) ve İspanya (6 vaka) tarafından yerel olarak edinilen dang humması vakaları bildirildi.

Çok hızlı çoğalıyorlar
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, ECDC’nin uyarılarının dikkat çekici olduğunu söyledi.

Yavuz Aedes sivrisineklerinin yaşam alanlarının giderek genişlediğini vurguladı: “Merkezin de açıkladığı gibi, tehlikeli hastalıklar taşıyan Aedesin iki türü de Türkiye’de yerleşik. Başka, farklı hastalıklar taşıyan sivrisinekler de var. Sivrisinek popülasyonu çok geniş ve hızlı çoğalıyor. Sivrisineklerle bulaşan hastalıklar açısından kırılgan hale geldiğimizi söyleyebiliriz.”

Aslında sivrisineğin kendisinde bir hastalık yok. Sivrisinek hasta insanları ve bazen hayvanları ısırarak, mikropları vücuduna alıyor. Sağlam birilerini ısırdığında bu mikropları onlara bulaştırıyor.

Yavuz şunları söyledi: “Bu tip hastalıklara vektörlerle bulaşan hastalıklar diyoruz. Sivrisinek bir tür aracılık yapıyor aslında. Geçtiğimiz yıllarda, örneğin Batı Nil virüsü hastalığı Türkiye’de vardı. Bizi de riskli noktaya getiriyor. Bu tip hastalıklar için iki faktör gerekir. Virüsü ya da mikrobu kanında taşıyan hasta birey ve sivrisinek. Bu ikisinin bir arada olduğu yerlerde, sağlam insanların da hastalanma riski var.”

Seyahatlerden hastalıkla dönmek mümkün
İklim değişikliğinin yanı sıra, küresel hareketlilik özellikle seyahatler hastalıkların bir bölgeden, başka bir yere taşınmasına yol açabiliyor.

Yavuz şöyle konuştu: “Belki de en önemli etken, sivrisinek üremesini kolaylaştıracak alanların giderek daha fazla çoğalması. Bu sivrisinek popülasyonun artmasına ve hastalıklarla ilgili kırılgan hale gelmemize yol açıyor. Aedes cinsi sivrisineklerle bulaşan tehlikeli hastalıklar var. Bunlar dang humması, chikungunya ve Zika virüs ve Batı Nil virüsü hastalıkları. Bunların bir kısmını Dünya Sağlık Örgütü öncelikli hastalıklar listesine koydu. Hem sivrisinek popülasyonlarının yerleşimlerinin değişimi hem de küresel hareketliliğin artması ve hızlanması farklı coğrafyalarda vaka ve ölümler görmemize sebep olabiliyor.”

Yavuz yaşadığımız bu döneme “Küreselleşen Sağlık Tehditleri Çağı” da dendiğini anlattı: “Çoğu sağlık tehditi küreselleşti. Özellikle bulaşıcı hastalıklar çok daha hızlı bütün dünyaya yayılabiliyorlar. Yıllar önce ABD Hastalık Kontrol Merkezi bir değerlendirmesinde, ‘Artık bir köyde çıkan virüsün bütün dünyaya yayılması için 36 saat yetiyor” demişti. Bilhassa enfeksiyon hastalıklarının ciddi küresel tehditler oluşturabileceğini görüyoruz. Covid de yaşadığımız gibi. Sivrisinekle mücadelede de tek sağlık yaklaşımı çok önemi. İnsan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alıp, sağlık sorunlarını bir bütün içinde çözmeye çalışmak anlayışı bu.”

Yavuz sivrisineklerin bulaştırdığı hastalıkların Sağlık Bakanlığı tarafından etkili bir sürveyans sistemiyle yakından izlenmesi gerektiğini söyledi: “Sivrisineklerle bulaşan hastalıkların bildirimi zorunlu. Sürveyans sistemi var ama etkin hale getirmeliyiz.”

Durgun suları dökün!
Irmak kenarları, havuzlar, kuyular, yağmur suyuyla yerde, kayalıklarda, oluşan su birikintileri, bataklıklar, ağaç kovukları, erimiş kar suları, su dolu lastik, teneke, saksı altları sivrisinekler için ideal üreme alanları.

Sivrisineklerle mücadele ve baş etmek çok zor. Öncelik üremelerini durdurmak. En önemli üreme alanları durgun sular.

Yavuz şunları kaydetti: “Küçük bir kap suda bile yüzbinlerce larva bırakıp, çoğalabiliyorlar. Özellikle durgun su kaynakları kaldırılmalı. En büyük, başa bela olan durgun su kaynakları arasında eski, atık lastikler var. Yağmur yağdığında içlerinde biriken sular, üreme alanlarına dönüşüyor. Saksının altındaki tabakta kalan az suda bile üreyebiliyorlar.

Atıkların, çöplerin zamanında toplanması, foseptik çukur kapaklarının açık bırakılmaması gibi önlemler de önemli. Kimyasalların ya da pestisitlerin kullanımı sıkıntılı. Hem kullanıldıkları yerdeki ekosisteme zarar veriyorlar hem de toprağı, suyu kirletiyorlar. Ayrıca sivrisinekler bunlara karşı direnç geliştiriyor. Mücadele daha zor hale geliyor. Biyolojik yöntemlerle mücadele etmek daha önemli ve doğru.”

Kullanmadığınız kapları ters çevirin
Mücadele için, teneke kutular, boş saksılar, su varilleri gibi kolay üreyebilecekleri yerlerde su birikmesi önlenmeli. Su biriktiren kap ve oyuncaklardaki sular boşaltılmalı. Kullanılmadığı zaman ters çevrilmeli. Hayvan sulukları, yalakları düzenli temizlenmeli. İçindeki sular haftada en az üç kez değiştirilmeli. Yüzme havuzları kışın ya üzeri örtülmeli ya da boşaltılmalı.

Ayrıca kapı ve pencerelere sinek teli takılmalı. Sinek kovucular kullanılmalı. Sineklerin çok olduğu dönemlerde cibinlik kullanılmalı.

Alıntı: diken.com.tr

The post İstilacı sivrisinek Aedes Türkiye’ye de ‘yerleşti’ appeared first on Hekimce Bakış.

Türk Tabipleri Birliği (TTB), kızamık vakalarının hızla artması ve salgın riskiyle karşı karşıya kalınması üzerine 16 Haziran 2023 günü bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda TTB Merkez Konseyi, Halk Sağlığı Kolu, Aile Hekimliği Kolu, Pandemi Çalışma Grubu ve Aşı Çalışma Grubu tarafından hazırlanan ortak metin kamuoyu ile paylaşıldı.

Basın toplantısında kısa bir söz alan TTB Merkez Konseyi Başkanı Dr. Şebnem Korur Fincancı; emeği ve doğayı sınırsızca sömürüp araçsallaştıran, ekolojik tahribatı, yaban hayatına müdahaleyi ve denetimsiz kentleşmeyi artıran, hakikat ötesi ve neoliberal sağlık politikalarının bir başka sonucuyla karşı karşıya olunduğuna vurgu yaptı. COVID-19 pandemisinde topluma dayalı bölge tabanlı birinci basamak sağlık hizmetine geçiş için bir politika penceresi açılması gerektiğini hatırlatan Korur Fincancı; “Biz bu salgının verilerinin Sağlık Bakanlığı tarafından hızla kamuoyu ile paylaşılmasını, gerekli önlemlerin alınmasını ve bireyin aşıya gelmesini değil, aşının bireye ulaştırılmasını talep ediyoruz” diyerek sözlerini noktaladı.

Basın toplantısında açıklamayı okuyan TTB Pandemi Çalışma Grubu üyesi Dr. Esin Şenol, kızamık hastalığına ilişkin genel bir bilgilendirme yaparak söze başladı. Türkiye’de son yıllarda hızla vaka artışlarının yaşandığını verilerle paylaşan Şenol, 2023 yılının ilk dört ayında Kızamık ön tanısıyla 2005 kişinin incelendiğini, 1440 tanının doğrulandığını ve 242 kişinin hastaneye yattığını aktardı. Kızamık ön tanısıyla incelenen olgularda aşısız ve eksik aşılıların çoğunlukta olduğuna dikkat çeken Şenol, 1 yaş altında vakaların neredeyse tümünün, 1-4 yaş arası vakaların ise yarıdan fazlasının aşısız olduğunu dile getirdi.

Sağlık otoritesinin şeffaflıktan uzak ve reddiyeci tutumuna tepki gösteren Şenol, “Sağlıkta Dönüşüm Programı ile koruyucu hizmetlerden tedavi edici hizmetlere evrilen birinci basamak ve aşı karşıtlarının yarattığı aşı kararsızlığının/tereddüdünün büyümesi ve ülkenin sağlık otoritesinin bu tereddüdü giderecek hiçbir etkili girişimde bulunmaması, sorumluluğu bireylere yüklemesidir” diye konuştu.

Basın toplantısında kısa sürede alınması gereken önlemler ise şöyle sıralandı:

• Vaka görülen bölgelerde 6/9 ay – 15 yaş arası tüm çocuklara aşılı olup olmadığına bakılmaksızın mutlaka bir doz aşı yapılmalıdır.
• Henüz vaka görülmeyen bölgelerde 9 aydan itibaren eksik aşılı çocukların kızamık aşıları tamamlanmalıdır.
• Özellikle ikinci doz kızamık aşı kapsamının yükseltilmesine yönelik özgün bir program geliştirilmelidir.
• İkinci dozun ilkokul birinci sınıftan 48. aya çekilmesi ve sorumluluğunun aile hekimlerine devredilmesi ile performans dışı tutulmasının ortaya çıkarttığı 2,5 milyonu bulan aşısız okul çağı çocuk bir an önce aşılanmalıdır.
• Aile sağlığı birimlerinde hemşire-ebe açığı bir an önce giderilmelidir. Hizmet gereksinimi yüksek olan bölgelerde mevcut bir aile hekimi bir aile sağlığı çalışanı yaklaşımından vazgeçilmeli, bu bölgelerde aile hekimi ve hemşire/ebe sayısı artırılmalıdır.
• Tüm döküntülü hastalık yakınmaları kızamık yönünden değerlendirilmeli ve mutlaka numune alınmalıdır.
• Hastanelerde kızamık hastalığının yayılmasının önüne geçilmelidir. Bu bağlamda:
• Sağlık çalışanlarının kızamığa karşı bağışıklanması,
• Döküntülü hastalık yakınmasıyla gelenlerin hızlıca, bekleyenlerle temas süresini en aza indirecek bir akış- mekan düzenlemesiyle hizmet alması, hizmet aldıkları ortamın havalandırılması önemlidir.
• Salgın gerçekliğinde yürütülecek aşı kampanyasının bölge tabanlı yapılması zorunludur. Vatandaşın başvurusu ile sınırlı kalınmamalı, sahaya çıkılmalıdır. Mobil aşı istasyonları ile kısa sürede aşı oranı yükseltilmelidir.
• Toplum aşı konusunda bilgilendirilmeli, yanlış/ yanlı haberlerin sağlık bakanlığı yetkileri tarafından da üzerine gidilmelidir.
• Mülteci-göçmen nüfusa yönelik koruyucu hizmetlere yoğunlaşılmalı, aşısız çocuk bırakılmamalıdır.
• Deprem bölgesinde depremzede sağlık çalışanlarını rahatlatan uzun süreli sağlık çalışanı görevlendirmeleri yapılmalıdır. Bu bölgede yaşam ve çalışma koşullarının zorluğu dikkate alınarak teşvik uygulamasına gidilmelidir. Bu bölgede aşının sağlanması ve korunmasına yönelik teknik destek mutlaka verilmeli, tüm aile sağlığı merkezleri ve geçici yerleşim alanlarında aşılar yapılabilir hale getirilmelidir.

  Basın açıklamasının tamamı için tıklayın.

Basın toplantısındaki sunum için tıklayın.

Alıntı: ttb.org.tr

The post Kızamık Salgını ile Karşı Karşıyayız: Veriler Paylaşılmalı, Gerekli Önlemler Alınmalı, Aşı Bireylere Ulaştırılmalı appeared first on Hekimce Bakış.

Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) de aralarında olduğu dört önemli sağlık kuruluşu, endişe yaratan kızamık vakaları için alınması gereken önlemleri sıraladı. Türkiye’de özellikle İstanbul’da olmak üzere kızamık vakaları endişe verici boyutlara tırmandı.

İstanbul Tabip Odası’nın (İTO) aktardığına göre kentte kızamıktan dolayı hayatını kaybeden çocuklar var.

TTB Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu Yürütme Kurulu, Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği ve Türk Pediatri Kurumu da paylaştığı ortak açıklamayla artan tehdide dikkat çekti.

Açıklamada salgının ortaya çıkmasına dair tespitler yer aldı:

“Ülkemizde son yıllarda giderek artan kontrolsüz göçmen girişlerinin, özellikle pandemi döneminde birinci basamak sağlık hizmetindeki bölgesel aksamalardan kaynaklanan aşılama problemleri ve yine pandemi sürecinde ve sonrasında artış gösteren aşı tereddüdü nedeniyle aşısız ve eksik aşılı nüfustaki artışın katkısı vardır”

Salgınına karşı şu önlemlerin kısa sürede alınması gerektiği vurgulandı:

• Döküntülü hastalık yakınması olan tüm hastalar kızamık yönünden değerlendirilmelidir.
• Vaka görülen bölgelerde dokuz ay-15 yaş arası tüm çocuklara aşılı olup olmadığına bakılmaksızın mutlaka bir doz aşı yapılmalıdır.
• Henüz vaka görülmeyen bölgelerde dokuz aydan itibaren eksik aşılı çocukların kızamık aşıları tamamlanmalıdır.
• Özellikle ikinci doz kızamık aşı kapsayıcılığının yükseltilmesine yönelik özgün bir program geliştirilmelidir.
• Kayıtlı/kayıtsız mülteci-göçmen nüfusun tespit ve takibine yönelik zorlukları da çözebilecek şekilde yapılan planlamalarla, bu gruplarda koruyucu hizmetlere yoğunlaşılmalı, aşısız çocuk bırakılmamalıdır.
• Deprem bölgesinde, özellikle geçici yerleşim birimlerinde yaşayanlara yönelik, burada yaşayan nüfusun tespit ve takip edilmesindeki zorlukları çözecek şekilde yapılan planlamalarla aşılama çalışmaları yapılmalıdır.
• Salgın sırasında yürütülecek aşı kampanyasının bölge tabanlı yapılması zorunludur. Vatandaşın başvurusuna sınırlı kalınmamalı, sahaya çıkılmalıdır. Mobil aşı istasyonları ile kısa sürede aşı oranı yükseltilmelidir.
• Deprem bölgesinde aşının sağlanması ve korunmasına yönelik teknik destek mutlaka verilmeli, tüm aile sağlığı merkezleri ve geçici yerleşim alanlarında aşılar yapılabilir hale getirilmelidir.
• Hastanelerde kızamık hastalığının yayılmasının önüne geçilmelidir. Bu bağlamda sağlık çalışanlarının kızamığa karşı bağışıklanması ve döküntülü hastalık yakınmasıyla sağlık kuruluşlarına başvuranların, bekleyenlerle teması en aza indirecek bir akış-mekân düzenlemesiyle hızlıca hizmet alması, hizmet aldıkları ortamın havalandırılması önemlidir.
• Hastalığı geçirmemiş veya iki doz aşılandığını belgeleyemeyen olası ve/veya kesin kızamık vakasıyla temas etmiş olan altı ayın üzerindeki herkese koruma amacıyla ilk 72 saat içerisinde bir doz KKK aşısı yapılmalıdır.
• Öncelikle salgının artış gösterdiği illerde olmak üzere, öğretmen, polis gibi ön safta çalışan kritik personelin aşılanması sağlanmalıdır.
• Toplum aşı konusunda bilgilendirilmeli, yanlış/yanlı haberlerin sağlık bakanlığı yetkileri tarafından da üzerine gidilmelidir.

Alıntı: diken.com.tr

The post Dört önemli kuruluştan kızamık uyarısı: Alınması gereken önlemler sıralandı appeared first on Hekimce Bakış.

Genetik bir hastalık olan orak hücre anemisinin dünyada en yaygın olduğu yer Afrika kıtası. BBC Afrika Araştırma Birimi, Kenya’da nüfusun yaklaşık dörtte birinin bu hastalıkla yaşadığı bir kasabada hastalıkla mücadelenin izini sürdü.

Kilimanjaro Dağı’nın eteklerindeki yaklaşık 22 bin nüfuslu Taveta kasabası, Kenya’da hastalığın en fazla görüldüğü yerlerden biri. Kasabanın sakinlerinin yaklaşık dörtte biri, orak hücre anemisinden muzdarip.

Orak hücre hastalığı olan bazı kişilerde normalde yuvarlak olan alyuvarlar hilal veya orak şeklinde. Bu nedenle vücutlarına yeterli oksijen taşınamıyor.

Orak hücre hastaları, bazen haftalarca süren şiddetli ağrı atakları yaşayabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, dünya çapında orak hücre hastalığından etkilenen insanların üçte ikisi Afrika’daki ülkelerde yaşıyor.

Bölgedeki en yaygın genetik hastalıktan sağ kalanların sayısı genellikle düşük.

Orak hücre hastalığı ile doğan çocukların yarısından fazlası, genellikle bir enfeksiyon veya şiddetli anemi nedeniyle beş yaşından önce ölüyor.

Bazı tıbbi yayınlara göre, hastalıkta çocuk ölüm oranları yüzde 90’a kadar çıkıyor.

Taveta ve Kenya’nın diğer kasabalarında hastalıkla mücadelenin önündeki en büyük zorluk tedaviye erişim.

Hastaların normal hayata dönebilmeleri için enfeksiyonları önleyecek antibiyotikleri her gün kullanmaları gerekiyor.

Bunun yanında kan hücrelerini onarmak için ilaç ve anemiye karşı folik asit gibi gıda takviyeleri de almaları gerekiyor.

Afrika Orak Hücre Anemisi organizasyonunun kurucusu Lea Kilenga Bey, günlük geliri bir ya da iki dolarla sınırlı olan insanların çoğunun, bu pahalı ilaçları almak için tercih yapmak zorunda olduğunu söylüyor:

“Ya yemek ya da ilaç”

Orak hücre krizini bizzat deneyimleyen Lea Kilenga Bey, başkalarının aynı acıyı çekmesini istemiyor.

Kriz, bir kan damarının tıkanmasının sonucunda meydana gelen aşırı ve uzun süreli ağrı olarak kendini gösteriyor.

Bey, Taveta’da, daha iyi tedavi talebiyle yerel hastanede protestolar düzenleyen bir gruba da katıldı.

Burada bir kadın, bir ilaç kutusunu göstererek, “Bize son kullanma tarihi geçmiş ilaçlar verildi” dedi.

Başka bir kadınsa, “Doğru tedavi edilmedikleri için çok sayıda insan öldü” diye konuştu.

Bir başkası, “Bir arkadaşıma çocuğuma ilaç verdiğimi söyledim ama gözleri hâlâ sarıydı. İlacın son kullanma tarihinin geçtiğini fark etti” dedi.

Sarılık, orak hücre anemisinin yaygın bir semptomu. Bu kasabada sarı gözler yaygın bir özellik.

Grubun lideri 50 yaşındaki Albert Loghwaru’nun iki çocuğuna orak hücre anemisi teşhisi konmuştu.

Taveta’da hastalıkla yaşayan pek çok kişi olmasına rağmen yaftalandılar.

Loghwaru, “Buradaki insanlar bize iki şey diyor: Ya çocuğumuzdan kan emen iblislerimiz var ya da biz HIV pozitifiz” diyor.

Loghwaru, herkes için tedaviye erişim imkanı sağlama mücadelesinde kararlı görünüyor:

“Bu insanlara yardım etmenin bir yolunu bulmalıyız.”

Kampanyalarının bir sonucu olarak, ilçelerinde ortak bir hemofili ve orak hücresi kliniği açıldı.

Ancak bu, Lea Kilenga Bey için yeterli değil:

“Daha yeni başlıyoruz. Bu bir maraton değil. En hızlı koşan kazanmayacak. Bu bir bayrak yarışı.”

Alıntı: bbc.com

The post Orak hücre anemisi: Afrika’da çok zor mücadele edilen genetik hastalık appeared first on Hekimce Bakış.

Kalp yetersizliği hastalarındaki kötü gidişin yapay zekayla öngörülebilmesi için PROHEART-AI Projesi hayata geçiriliyor. Kalp yetersizliği en sık görülen kronik hastalıklardan biri. Türkiye’de 2 milyon kalp yetersizliği hastası bulunduğu tahmin ediliyor. Bu rakamın önümüzdeki 10 yıl içinde en azından 2-3 kat artacağı öngörülüyor.

Türk Kardiyoloji Derneği’ne göre, Türkiye’de 35 yaş üzeri erişkin popülasyonunda aşikar kalp yetersizliği sıklığı yaklaşık yüzde 3. Bu rakam, daha genç bir nüfusa sahip olmamıza karşın, batı toplumlarından yüksek. Batı toplumlarına göre neredeyse 10 yıl daha erken kalp yetmezliği gelişiyor. Henüz belirtileri ortaya çıkmamış hasta sıklığımız ise yüzde 4.8. Yani kalp yetmezliği gelişme potansiyeli yüksek önemli bir nüfusumuz var.

65 yaş üzeri hastalarda en sık ve giderek artan hastaneye yatış nedeni. Kalp yetersizliğinin ismi korkutucu olmasa da sağkalım oranları bağırsak, meme ve prostat kanserinden daha kötü. Son yıllardaki tanı olanaklarında ve hasta bakımındaki ilerlemeler ve tedavideki gelişmelere rağmen hastalığın sonu kötü olabiliyor. Durağan seyirli hastalarda bir yıllık ölüm oranı yüzde 7.2, ileri evredekilerde yüzde 13.5; 5 yıllık ölüm oranı ise yaklaşık yüzde 50. Kronik bir hastalık olduğundan, hastaların büyük bir kısmı klinik durumlarının kötüleşmesi nedeniyle hastaneye yatmak zorunda kalıyor.

Beş yıl boyunca takip edilen bir kalp yetersizliği hastasının bu süre zarfında en az bir kez hastaneye yatma oranı yüzde 83, birden fazla yatış ihtimali yüzde 67. Dolasıyla hastalığın hangi hastalarda hızla ilerlediğini ya da ilerleyebileceğini erken saptamak, eldeki tedavi olanaklarının devreye sokulması ve ölümlerin önlenmesine fırsat tanıyacak.

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesinin yanı sıra Mühendislik Fakültesinin de dahil olduğu çok disiplinli ‘PROHEART-AI’ projesinde, üzerindeki sensörler aracılığıyla kalbe ait bazı biyolojik verileri anlık izleyebilen ve aynı zamanda bu ölçümleri kaydedebilen giyilebilir teknoloji kullanılacak. Elde edilen biyolojik ve klinik takip verileriyle yapay zeka temelinde algoritma geliştirilecek. Bu algoritma uzmanların da değerlendirme ve karar verme sürecini çok kolaylaştıracak.

Beş kamu tıp fakültesi ve şehir hastanesi projede
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon ve Ateroskleroz Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (HİPAM) koordinatörlüğündeki projede ayrıca, Eskişehir Osmangazi ve Elazığ Fırat Üniversiteleri Tıp Fakülteleri, Eskişehir ve Kütahya Şehir Hastaneleri de destek verecek. İlaç firması AstraZeneca Türkiye’nin koşulsuz destek verdiği projeyle ilgili detaylar basın toplantısında paylaşıldı.

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ümit Süleyman Şehirli, Marmara Üniversitesi Hipertansiyon ve Ateroskleroz Araştırma Merkezi (HİPAM) Müdürü Prof. Dr. Ali Serdar Fak, AstraZeneca Orta Doğu, Afrika ve Türkiye Bölgesi’nden Sorumlu Başkan Dr. Pelin Eriştiren İncesu ve AstraZeneca Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Medikal Direktörü Dr. Viraj Rajadhyaksha’nın katıldığı toplantıda, projenin sözleşmesi de imzalandı.

Prof. Dr. Fak projenin çok merkezli ve disiplinli olduğunu belirtti: “Esas sorumuz, kalp yetersizliğindeki gidişatı acaba daha erken, bugünün bilgi ve deneyimleriyle daha erken öğrenebilir miyiz? Bu amaçla bir algoritma geliştirmeye çalışıyoruz. Elde edilen verilen, HİPAM’da depolanıp analiz edilecek. Kalp yetersizliği tanılı ama stabil durumdaki hastalarla çalışmayı yapacağız. Merkez başına 25-30 hastaya bakacağız” dedi.

Hızlı ilerleyebiliyor
Kalbin kasılma veya gevşeme performansının azalması nedeniyle doku ve organlara gerekli ve yeterli kanı gönderememesi kalp yetersizliğine yol açıyor. Hipertansiyon, diyabet, obezite, kalp damar hastalığı, kronik akciğer hastalığı, kronik böbrek yetersizliği, kalp kapak hastalığı, kalp ritim bozuklukları, kalp kası hastalığı veya doğumsal kalp hastalığı kalp yetersizliği sebepleri arasında.

Kalp yetersizliğinin birçok kanser türünden daha hızlı ve erken ölüme neden olabildiğini vurgulayan Fak, şöyle devam etti: “Kalp yetersizliğinde yaşam süresini uzatan, hastaları normal hayatta, işinde tutan çok çeşitli tıbbi, cerrahi ve girişimsel yöntemler elimizde. Esas kısıtlılık ilaçların azlığı değil, hastalığın yaygınlığı ve hızlı seyretmesi. Kronik kalp yetersizliğinin seyrinde klinik kötüleşmeler yaşanabilir. Hastalar artan şikayetlerle acile sık başvurur. Acil başvuru ve yatışlar hastalığın seyrini olumsuz etkiler ve risk daha da artar. Bu nedenle takipte olası kötüleşmenin erken fark edilmesi çok önemli. Erken fark edilmesi ve tedavinin zamanında düzenlenmesi hastalığın seyrini iyileştirebilir.”

HİPAM’ın geçtiğimiz yıl M.Ü. Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı ve M.Ü. Mühendislik Fakültesi ile birlikte biyolojik verilerden kalp yetersizliğini tespit edebilen bir yazılım geliştirdiklerini de anlatan Fak, “Bu projemizde ise kronik kalp yetersizliği hastalarında klinik kötüleşmeyi daha erken fark edecek bir yazılım geliştirme amacındayız. Kronik kalp yetersizliği hastalarının takibinde ‘karar destek sistemi’ oluşturmayı hedefliyoruz. Kalp yetersizliği gelişimini engellemek, gelişmişse ilerlemesini yavaşlatmak, yaşam süresini uzatıp yaşam kalitesini yükseltmek için üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam edeceğiz” dedi.

AstraZeneca Orta Doğu, Afrika ve Türkiye Bölgesi’nden Sorumlu Başkan Dr. Pelin Eriştiren İncesu, “Ölümcül seyredebilen kalp yetersizliğinde de erken tanı, kanser kadar önem arz ediyor. Bu bağlamda Marmara Üniversitesi’ne yeni nesil teknolojilerle sağlık uzmanlığını buluşturan bu projede koşulsuz destek sağlayacağız. Projede ortaya çıkacak sonuçlar ise sadece Türkiye’de değil dünyada da bir ilki gerçekleştirme potansiyeline sahip. Kalp yetersizliği alanında Türkiye’yi bölgemizdeki bir ana merkez haline getirmeyi amaçlıyoruz” diye konuştu.

Alıntı: diken.com.tr

The post Kalp yetersizliği yapay zekayla izlenecek appeared first on Hekimce Bakış.

İngiltere’de araştırmacılar, Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) tarafından uygulanan bir kan testinin, 50’den fazla kanser tipinin tespiti için umut vadettiğini söyledi.

İngiltere ve Galler’deki aile hekimlerine bazı şüpheli belirtilerle başvuran 5 bin kişi üzerinde yapılan testler kanserin üçte ikisini doğru bir şekilde tespit etti.

Test, kanser tespiti yapılan vakaların yüzde 85’inde hastalığın asıl yerini de saptadı.

“Galleri” ismindeki test, farklı kanser türlerinden sızan genetik kodun parçalarındaki belirgin değişiklikleri arıyor. Testle birlikte tedavi edilebilir kanser türlerinin erken teşhisi hayat kurtarabilir.

Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, testin hâlâ “geliştirilmeye açık” olduğunu belirtiyor. Ancak uzmanlar kanser teşhisi konulabilen vakaların sayısını artırabileceğini söylüyor.

Çalışmaya dahil edilen hastaların 350’den fazlasına, taramalar ve biyopsiler gibi geleneksel yöntemler kullanılarak kanser teşhisi konuldu.

Araştırmada kan testi pozitif çıkan hastaların yüzde 75’inde; kan testi negatif olan hastaların yüzde 2,5’inde kanser tespit edildi.

Araştırmanın yürütücülerinden Prof. Mark Middleton, BBC’ye yaptığı açıklamada, testin hala kanseri kesin olarak teşhis edebilecek kadar doğru olmamasına karşı gerçekten faydalı olduğunu belirtti.

“Test, kanserin kaynağını yüzde 85 oranında doğru bir şekilde tespit edebildi” diyen Prof. Middleton şöyle devam etti:

“Testin tahminleriyle, endoskopi ya da tarama isteyip istemeyeceğimize karar verebileceğiz.”

Teste ait söz konusu bulgular, Chicago’da düzenlenecek Amerikan Klinik Onkoloji Derneği konferansında sunulacak ve The Lancet Oncology dergisinde yayımlanacak.

NHS, Amerikan şirketi Grail tarafından geliştirilen Galleri testini gizli kanseri tespit edip etmeyeceğini görmek adına semptomları olmayan binlerce insan üzerinde de deniyor.

Bununla alakalı çalışmaların ilk sonuçlarının da bu yıl açıklanması bekleniyor. Başarılı olması durumunda ise NHS, 2024 ve 2025 yıllarında bir milyondan fazla insan üzerinde çalışmaları sürdürmek istiyor.

Alıntı: bbc.com

The post İngiltere’de yapılan kan testi, her üç kanserden ikisini tespit edebildi appeared first on Hekimce Bakış.