Page 77 - Hekimce Bakış Dergisi 101. Sayı
P. 77

Aşağıda ortaya çıkan bazı büyük pandemileri görebilirsiniz:

                     İSİM                 SÜRESİ          TİPİ/HANGİ HAYVANDAN GELDİĞİ           ÖLÜM SAYISI

           Antonin Vebası                165-180          Çiçek ya da Kızamık olduğu iddia ediliyor  5 M
           Japon Çiçek Hastalığı Salgını  735-737                 Variola major virus                1 M

           Jüstinyen Vebası              541-542           Yersinia pestis bakterisi / Fare, Pire  30-50 M
           Kara Ölüm                     1347-1351          Yersinia pestis bakterisi / Fare, Pire  200 M

           Çiçek Hastalığı Salgını        1520 –                 Variola major virus                56 M
           Büyük Londra Vebası             1665            Yersinia pestis bakterisi / Fare, Pire  100,000
           İtalya Vebası                 1629-1631         Yersinia pestis bakterisi / Fare, Pire    1 M

           Kolera Pandemisi 1-6          1817-1923               V. cholerae bakterisi              1 M+
           Üçüncü Veba                     1885            Yersinia pestis bakterisi / Fare, Pire   12 M

           Sarıhumma                    1800’in sonu              Virus / Sivri Sinek       100,000-150,000 (ABD)
           Rus Gribi                    1889-1890                      H2N2                          1 M

           İspanyol Gribi                1918-1919               H1N1 virüs / Domuz               40-50 M
           Asya Gribi                    1957-1958                  H2N2 virüs                      1.1 M

           Hong Kong Gribi              1968-1970                   H3N2 virüs                       1 M
           HIV/AIDS                 1981-Günümüz  Virüs             Şempanze                       25-35 M
           Domuz Gribi                  2009-2010                H1N1 virus / Domuz                200,000

           SARS                         2002-2003           Coronavirus / Yarasa, Misk Kedisi        770

           Ebola                        2014-2016            Ebolavirus / Vahşe Hayvanlar          11,000
           MERS                        2015-Günümüz                Yarasa, Deve                     850
           COVID-19                    2019-Günümüz            Coronavirus – Bilinmiyor             2.9 M

          Karantina                          civardaki ölüm hızını haritada gösterdi.   ediyor. Öte yandan havayolu trafiği

          uygulaması                         Bu yolla bazı belli su pompalarından   son on yılda ikiye katlandı. Bu büyük
                                             gelen suların hangi evlerde nasıl etki   değişimler de bulaşıcı hastalıklarında
          Karantina uygulaması ise 14’üncü   ettiğini görme imkanı bulunmuş oldu.   yayılmasında önemli rol oynuyor.
          yüzyılda, sahil kentlerini veba    Bugün başladığımız noktaya dönerken,   Devletler ve onların desteklediği
          salgınından korumak üzere          küresel bağlantılar ve etkileşimler   uluslararası organizasyonlar,
          başlatıldı. Liman yöneticileri     pandemilerin arkasındaki itici güç   vatandaşlarına sosyal mesafeye
          Venedik’e gelen enfekte gemilerin   oluyor. Küçük avcı kabilelerden    dikkat etmeye çağırarak enfeksiyonun
          mürettebatlarına 40 gün sonra karaya   metropollere, insanların diğer insanlara   yayılmasının önüne geçmeye çalışıyor
          çıkma izni veriyorlardı. Karantina   güveni arttıkça hastalıklar yayılmak için   ve dijital dünya insanların temelde
          kelimesinin geldiği yer de İtalyanca   yeni fırsatlar bulmuş oluyor.   bağlantılarını ve ticari ilişkilerini devam
          ‘quarantagiorni’ yani 40 gün anlamına                                  ettirmesine daha önce hiç olmadığı
          gelen sözcüktür.                   Şehirleşme tetikliyor
                                                                                 kadar imkan sağlıyor.
          İlk coğrafi ve istatistik analizi 19’uncu   Dünya çapındaki şehirleşme, kırsal
          yüzyılın ortalarında Londra’da Kolera   alanda yaşayan daha çok insanı, yoğun
          salgını sırasında gerçekleştirildi. 1854   mahallelerde yaşamaya zorluyor.   Kaynak: https://www.visualcapitalist.
                                                                                 com/history-of-pandemics-deadliest/
          yılında Dr. John Snow, Kolera’nın kirli   Bununla beraber nüfus artışı da çevre   Çeviren: Onur Fidansoy
          sulardan geldiği sonucuna vardı ve   üzerinde baskı yaratmaya devam

                                                                                                       hekimcebakis.org  77
   72   73   74   75   76   77   78   79   80   81   82