Page 65 - Hekimce Bakış Dergisi 107. Sayı
P. 65
varan öfkenin temelinde tip duygular birikip, sertleşip, özelliklerini sıralarken öfkenin
aslında iki ana neden karşımıza katılaştığında öfke oluşur. Dışsal planlanan bir eylem sonucu
çıkar. Haksızlığa uğramak ve sebepler ise haksızlığa uğrama, ortaya çıkan değil, içsel bir
engellenme duygusu. Ama genel fiziksel incinme ve yaralanmalar, duygu olduğunu ve herkesin
tanım olarak öfke; doyurulmamış tacize uğrama, hayal kırıklığı ve öfkelendiğini ifade etmişlerdir.
isteklere, istenmeyen sonuçlara tehditlerdir. Ayrıca, öfke tepkisine neden
ve karşılanmayan beklentilere olan duygunun kişiyi daha
verilen duygusal tepkidir. Diğer Öfke ve şiddetin ifadesi kuvvetli ve psikolojik olarak
duygular gibi son derece doğal, ise genellikle öğrenilen bir uyarılmış bir durumda tutmasına
evrensel; sağlıklı olarak ifade davranıştan kaynaklanır. Kişi rağmen, aynı zamanda daha
edildiğinde yapıcı ve kişiler incinebilir kıldığını
arası iletişimi düzeltici bir vurgulamışlardır.
yönü vardır. Ancak öfke Deffenbacher ve Stark
kontrol edilmezse yıkıcı (1992) öfkelenildiğinde
bir biçimde davranışlara gösterilen tepkilerin
yansıyarak saldırgan yaşam süreci içinde
ve son derece tahrip öğrenilmiş davranışlar
edici tepkilere dönüşme olduğunu, bu nedenle
potansiyeline de sahiptir. de yanlış ve kişiye
Öfkenin bastırılması ya zarar verecek şekilde
da inkâr edilmesi de öğrenilen davranışların
doğru değildir. Öfkeyi daha sağlıklı olanlarıyla
doğru anlamlandırmak değiştirilebileceğini
gerekir. Uyarıcı, belirtmişlerdir. Bununla
koruyucu veya harekete beraber öfkenin
geçirici de bir işlevi bastırılması ya da
olan aslında sağlıklı bir olduğu anda hemen
duygudur. Bir yere kadar dışa vurulmasının sağlıklı
anlamlandırmak, çözüm olmadığını, dolayısıyla
üretmek, korunmak için da öfkeye neden olan
kullanılabilir. durumların anlaşılmasının
ve öfkeyi tanımanın çok
Aslında bu konuda önemli olduğunu ifade
biraz daha uzun etmişlerdir. Hassas bir
konuşursak; öfke hem ayar gibi düşünebiliriz,
içsel hem de dışsal sebeplerden herhangi bir şeye öfkelendiğinde ne sürekli bastırmak ne de
kaynaklanabilir. İçsel sebeplerin öfkesini öğrendiği şekilde dışa aniden tepki vermek sağlıklıdır.
kaynağında bazı temel vurur. Öfke, insanın doğuştan Bu filmde altı kısa film olsa
duygular yer almaktadır. Bunlar getirdiği ve yaşamın ilk yıllarında da ben yazımda son dört
kıskançlık, üzüntü, merak, gelişen temel duygularından tanesinden bahsedeceğim.
yalnızlık, itilmişlik, kaygı, hayal birisidir. (Lewis, Alesandri, İlk filmim yolculuk hikâyesi
kırıklığı, haksızlık, anlaşılamamak Sullivan 1990). Deffenbacher ve hakkında. Bir yolda; trafikteki
ve sıkıntı gibi duygulardır. Bu Stark (1992) öfke duygusunun iki adamın arasında var olan
65

