Page 65 - Hekimce Bakış Dergisi 107. Sayı
P. 65

varan öfkenin temelinde         tip duygular birikip, sertleşip,   özelliklerini sıralarken öfkenin
               aslında iki ana neden karşımıza   katılaştığında öfke oluşur. Dışsal   planlanan bir eylem sonucu
               çıkar. Haksızlığa uğramak ve    sebepler ise haksızlığa uğrama,   ortaya çıkan değil, içsel bir
               engellenme duygusu. Ama genel   fiziksel incinme ve yaralanmalar,   duygu olduğunu ve herkesin
               tanım olarak öfke; doyurulmamış   tacize uğrama, hayal kırıklığı ve   öfkelendiğini ifade etmişlerdir.
               isteklere, istenmeyen sonuçlara   tehditlerdir.                 Ayrıca, öfke tepkisine neden
               ve karşılanmayan beklentilere                                   olan duygunun kişiyi daha
               verilen duygusal tepkidir. Diğer   Öfke ve şiddetin ifadesi     kuvvetli ve psikolojik olarak
               duygular gibi son derece doğal,   ise genellikle öğrenilen bir   uyarılmış bir durumda tutmasına
               evrensel; sağlıklı olarak ifade   davranıştan kaynaklanır. Kişi   rağmen, aynı zamanda daha
               edildiğinde yapıcı ve kişiler                                         incinebilir kıldığını
               arası iletişimi düzeltici bir                                         vurgulamışlardır.
               yönü vardır. Ancak öfke                                               Deffenbacher ve Stark
               kontrol edilmezse yıkıcı                                              (1992) öfkelenildiğinde
               bir biçimde davranışlara                                              gösterilen tepkilerin
               yansıyarak saldırgan                                                  yaşam süreci içinde
               ve son derece tahrip                                                  öğrenilmiş davranışlar
               edici tepkilere dönüşme                                               olduğunu, bu nedenle
               potansiyeline de sahiptir.                                            de yanlış ve kişiye
               Öfkenin bastırılması ya                                               zarar verecek şekilde
               da inkâr edilmesi de                                                  öğrenilen davranışların
               doğru değildir. Öfkeyi                                                daha sağlıklı olanlarıyla
               doğru anlamlandırmak                                                  değiştirilebileceğini
               gerekir. Uyarıcı,                                                     belirtmişlerdir. Bununla
               koruyucu veya harekete                                                beraber öfkenin
               geçirici de bir işlevi                                                bastırılması ya da
               olan aslında sağlıklı bir                                             olduğu anda hemen
               duygudur. Bir yere kadar                                              dışa vurulmasının sağlıklı
               anlamlandırmak, çözüm                                                 olmadığını, dolayısıyla
               üretmek, korunmak için                                                da öfkeye neden olan
               kullanılabilir.                                                       durumların anlaşılmasının
                                                                                     ve öfkeyi tanımanın çok
               Aslında bu konuda                                                     önemli olduğunu ifade
               biraz daha uzun                                                       etmişlerdir. Hassas bir
               konuşursak; öfke hem                                                  ayar gibi düşünebiliriz,
               içsel hem de dışsal sebeplerden   herhangi bir şeye öfkelendiğinde   ne sürekli bastırmak ne de
               kaynaklanabilir. İçsel sebeplerin   öfkesini öğrendiği şekilde dışa   aniden tepki vermek sağlıklıdır.
               kaynağında bazı temel           vurur. Öfke, insanın doğuştan   Bu filmde altı kısa film olsa
               duygular yer almaktadır. Bunlar   getirdiği ve yaşamın ilk yıllarında   da ben yazımda son dört
               kıskançlık, üzüntü, merak,      gelişen temel duygularından     tanesinden bahsedeceğim.
               yalnızlık, itilmişlik, kaygı, hayal   birisidir. (Lewis, Alesandri,   İlk filmim yolculuk hikâyesi
               kırıklığı, haksızlık, anlaşılamamak   Sullivan 1990). Deffenbacher ve   hakkında. Bir yolda; trafikteki
               ve sıkıntı gibi duygulardır. Bu   Stark (1992) öfke duygusunun   iki adamın arasında var olan








                                                                                                          65
   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70