Page 71 - Hekimce Bakış Dergisi 84. Sayı
P. 71

Hekimce Bakış  71

               1980’den 2012’ye kadar            5,872 ABD Doları’ndan 13,710      yüksek insani gelişme gösteren
               doğumda beklenen yaşam            ABD Doları’na yükseldi (8).       ülkeler ve dünya ortalamasına
               ümidi 17,7 yıl, beklenen          Şekil 1’de Türkiye’nin İGE        göre İGE eğilimlerini 1980’den
               okullaşma yılı 5,5 yıl, ortalama   bileşenlerinin günümüze kadar    günümüze kadar göstermekte
               okullaşma yılı 3,6 yıl artış      olan eğilimlerini görmekteyiz     (9).
               gösterdi. Kişi başına GSMG        (8). Şekil 2 ise Türkiye’nin
               ise %133 artış göstererek         Avrupa ve Orta Asya ülkeleri,




























               Şekil 1: 1980-2011 yılları arasında Türkiye’nin İGE bileşik   Şekil 2: 1980’den günümüze İGE eğilimleri
               endekslerindeki eğilimler





               Ülke sıralamalarına               değişikliklerine bağlıdır. Bu     kullanmasıdır. Örneğin Türkiye
               baktığımızda ise 1990’da 130      sebeplerden dolayı İGE değer ve   1990’da 130 ülke arasında
               ülke içerisinde 72., 1995’te  174   sıralamaları karşılaştırılabilir   İGE sıralamasına göre 59.,
               ülke içerisinde 66., 2000’de 174   değildir.                        gelir sıralamasına göre 60.
               ülke içerisinde 85., 2005’te 177                                    sırada yer alıyor. Gelirine göre
               ülke içerisinde 94., 2010’da 169   İGE değerinin artmasından        olması gereken sıradan bir
               ülke içerisinde 83., 2011’de 187   daha önemli olan ülkenin         sıra daha önde. Performansı
               ülke içerisinde 92., 2012’de ise   bütün ülkeler arasında           +1. Kendisinden daha düşük
               186 ülke içerisinde 90. sırada    gelirdeki sıralamasıyla İGE       performans gösteren 58 ülke
               yer aldığını görüyoruz.           sıralaması arasındaki fark yani   mevcut. 2013’te ise 186 ülke
                                                 “performans”tır. Bir ülke, İGE    arasında İGE sıralamasına
               İGE değerindeki artışa rağmen     puanındaki sıralaması gelirdeki   göre 90., gelir sıralamasında
               sıralamalardaki değişiklikler     sıralamasından daha yukarıda      ise 58. sırada. Performansı
               i)verileri hesaplanan ülke        ise pozitif, aşağıda ise negatif   -32. Sadece 8 ülke performans
               sayısının her yıl değişiklik      performansa sahip demektir.       açısından Türkiye’den daha
               göstermesine, ii)hesaplama                                          kötü durumda. O ülkeler ise
               yöntemlerinde değişiklik          Negatif performans, o ülkenin,    Katar, Kuveyt, Umman, Gabon,
               yapılmasıyla birlikte ülkelerin   elinde daha yüksek insani         Botsvana, Güney Afrika,
               puanlarının değişmesi             gelişmeyi sağlayacak geliri       Ekvator Ginesi ve Angola.
               ve sıralamanın yeniden            olmasına rağmen, bunu             Türkiye’nin performansının
               düzenlenmesine, iii)diğer         beceremiyor olması demektir.      yıllar içinde değişimi ve geride
               ülkelerin insani gelişmenin       Başarısızlığının nedeni           kalan ülkelerin sayısını Tablo
               seviyesindeki gerçek              ise elindeki gelirini insani      2’de görmekteyiz (10- 31).
                                                 gelişmeyle ilişkisiz işler için
   66   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76