Page 73 - Hekimce Bakış Dergisi 84. Sayı

Hekimce Bakış 73

Türkiye 1990’ların ilk yarısına daha hızlı olmuş, bunu eğitim Dünyadaki örneklere
kadar pozitif performansa ve sağlık alanları aynı şekilde baktığımızda ise en çarpıcı
sahip iken 1995’ten itibaren takip edememiştir. Yani örnekler İlker Belek’in
sürekli olarak negatif Türkiye kazandığı parayı aynı yazılarında defalarca değindiği
performans sergilemiştir. oranda eğitime ve sağlığa ABD ve Küba’dır (32- 36). Tablo
Eğitim, sağlık ve gelir aktaramamış, başka yerlerde 3’te ABD, Küba ve Türkiye’nin
bileşenlerinin tümünde kullanmıştır. 2013 İGE ve bileşenlerinin
ilerleme kaydedilmesine değerlerini ve performanslarını
rağmen ekonomideki ilerleme Dünyadan örnekler görmekteyiz (31).

Tablo 3: ABD, Küba ve Türkiye’nin 2013 İGE ve bileşenlerinin değerleri ve performansları

Doğumda Ortalama Beklenen Kişi başına
beklenen
İGE değeri okullaşma okullaşma GSMG (2005 Performans
yaşam ümidi yılı yılı PPP$)
(yıl)

ABD 0,937 78,7 13,3 16,8 43,480 6
Küba 0,780 79,3 10,2 16,2 5,539 44

Türkiye 0,722 74,2 6,5 12,9 13,710 -32

2013 İGE sıralamasında Küba Sonuç ve Öneriler göstergesidir. Türkiye için bu
59. sırada olup performansı değerlere baktığımızda; gelir
44’tür. Gelir sıralamasına göre İGE UNDP’nin yıllık olarak seviyesindeki artışın aynı oranda
olması gereken sıralamadan 44 yayımladığı insani gelişmeyi insani gelişmeye yansımadığını
sıra öndedir. ABD ise 3. sırada sadece gelir düzeyi üzerinden görüyoruz. Özellikle eğitim
olup performansı 6’dır. Geçmiş değil, eğitim ve sağlık değerleri göstergelerinin olması gereken
yıllarda negatif performansa üzerinden de değerlendirmeyi seviyelerden uzak olduğunu
sahipken son yıllarda pozitif amaçladığı bir endekstir. Önemli söylemek mümkün. Bunun için
performansa sahiptir ancak olan ülkelerin bu endeksteki sağlığa ve özellikle de eğitime
yine de geliri yüksek olmasına sıralaması değil, gelir düzeyine bütçeden ayrılan pay art ırılmalı,
rağmen performansı Küba kadar göre olan sıralamasıyla İGE herkesin her zaman, her yerde
iyi değildir. sıralamasının arasındaki farktır. ulaşabileceği ve eşit şekilde
Yani gelirini eğitim ve sağlığa yararlanabileceği bir sistem
ne kadar kanalize edebildiğinin ortaya konulmalıdır.

Kaynaklar: 17) UNDP, Human Development Report 1997, 1997, New York
1) UNDP, International Human Development Indicators 18) UNDP, Human Development Report 1998, 1998, New York
2) http://hdr.undp.org/en/statistics/hdi/ 19) UNDP, Human Development Report 1999, 1999, New York
3) http://hdr.undp.org/en/humandev/ 20) UNDP, Human Development Report 2000, 2000, New York
4) TC. Kalkınma Bakanlığı, Türkiye’nin İnsani Gelişme Endeksi ve Endeks Sıralamasının Analizi, Ekim 21) UNDP, Human Development Report 2001, 2001, New York
2011, Ankara 22) UNDP, Human Development Report 2002, 2002, New York
5) http://www.undp.org/content/dam/turkey/docs/Publications/hdr/faq_ihdi-TR_ece%20FU.pdf 23) UNDP, Human Development Report 2003, 2003, New York
6) Önder, İ., İnsani gelişme endeksinin ölçmediği, Sol Portal, 8 Aralık 2013 24) UNDP, Human Development Report 2004, 2004, New York
7) http://yeniufuklar.info/tr/1001/7 25) UNDP, Human Development Report 2005, 2005, New York
8) Human Development Report 2013, T e Rise of the South: Human Progress in a Diverse World. Explan- 26) UNDP, Human Development Report 2006, 2006, New York
atory note on 2013 HDR composite indices, Turkey: HDI values and rank changes in the 2013 Human
Development Report. 27) UNDP, Human Development Report 2007/8, 2008, New York
9) http://hdrstats.undp.org/en/countries/prof les/TUR.html 28) UNDP, Human Development Report 2009, 2009, New York
10) UNDP, Human Development Report 1990, 1990, New York 29) UNDP, Human Development Report 2010, 2010, New York
11) UNDP, Human Development Report 1991, 1991, New York 30) UNDP, Human Development Report 2011, 2011, New York
12) UNDP, Human Development Report 1992, 1992, New York 31) UNDP, Human Development Report 2013, 2013, New York
13) UNDP, Human Development Report 1993, 1993, New York 32) Belek, İ., Küba İnsani Gelişmede Birinci, Sol Portal, 26 Haziran 2006
14) UNDP, Human Development Report 1994, 1994, New York 33) Belek, İ., 50. Yılda Küba Yine Birinci, Sol Portal, 5 Ocak 2009
15) UNDP, Human Development Report 1995, 1995, New York 34) Belek, İ., İnsani Gelişmede Son Durum, Sol Portal, 12 Ekim 2009
16) UNDP, Human Development Report 1996, 1996, New York 35) Belek, İ., Ekonomik Kriz Küba’da İnsani Gelişmeyi Nasıl Etkiledi?, Sol Portal, 26 Aralık 2011
36) BELEK, İ., Küba, Türkiye, ABD, İnsani Gelişme ve Sağlık, Sol Portal, 6 Aralık 2013