TTB’den Sağlık, İçişleri ve Adalet Bakanlıklarına Yazı: “Gözaltı Giriş-Çıkış Muayenelerinin Emniyet Müdürlüklerinde Yapılması Kötü Muameledir ve Açıkça Hukuka Aykırıdır”
Türk Tabipleri Birliği (TTB), ülke genelinde anayasal demokratik haklarını kullanırken gözaltına alınanların adli kontrol muayenelerinin emniyet müdürlüklerinde yapılması amacıyla hekimlerin görevlendirilmesi ile ilgili olarak 24 Mart 2025 günü Sağlık, İçişleri ve Adalet bakanlıklarına birer yazı yazdı.
Yazının giriş bölümünde, il sağlık müdürlükleri tarafından hastane kadrolarında görevli pek çok hekimin gözaltına alınan kişilerin sağlık muayeneleri için il emniyet müdürlüklerinde veya gözaltına alınanların tutulduğu diğer yerlerde görevlendirildiklerine ilişkin gerek hekimlerden gerekse de avukatlardan bildirimler geldiği bilgisi paylaşıldı.
“Bu görevlendirmeler açıkça hukuka aykırıdır. Yakalama ve gözaltı sırasında sağlık kontrolü, işkencenin ve insan haysiyeti ile bağdaşmayan kötü muamelenin önlenmesi amacına yönelik olarak gerçekleştirilmektedir. Bu bakımdan bu raporlar, temel insan haklarına ilişkin kanıt niteliğinde belgelerdir. Kişileri baskı altına alacak biçimde emniyet müdürlüğünde muayene yapılması, kötü muamelenin ta kendisidir” denilen yazıda Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme, İşkenceye ve Diğer Zalimane İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele ya da Cezaya Karşı Sözleşme ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümlerine dikkat çekildi.
Hekim-hasta ilişkisinin çerçevesinin tıbbi deontoloji kuralları ile çizildiği de belirtilen yazıda; yakalanan ve/veya gözaltına alınan kişilerin tüm hasta haklarına sahip olduğu, sağlık hizmetini veren kişilerin ise tüm kısıtlamalar ve baskılardan bağımsız olarak daima hastanın iyiliğini gözeterek davranmakla yükümlü olduğunun altı çizildi. Yazıda bu konuyla ilgili olarak da Biyoloji Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’ne, Birleşmiş Milletler İstanbul Protokolü’ne ve Ceza Muhakemesi Kanunu’na atıf yapıldı.
Yazı şu ifadelerle son buldu:
“Anayasa hükümleri uyarınca, her durum ve koşulda ‘dokunulmaz haklar’ kapsamında olan ‘işkence ve kötü muameleye maruz kalmama’ hakkının korunması amacıyla yapılan sağlık muayeneleri ve bunun raporlanmasına ilişkin kurallar, herhangi bir yazı ile değişikliğe uğratılamaz, yeni ve özel kurallar ihdas edilemez. Yukarıda bir kısmı anılan düzenlemelerden hareketle, muayeneleri yapılacak kişilerin mahremiyetlerinin korunması ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun öngördüğü amaca uygun şekilde gerekli muayenelerinin yapılabilmesi amacıyla sağlık kurumuna getirilmeleri şarttır. Hiçbir durum, bu gerekliliği ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle, hekimlerin gözaltına alınan kişilerin sağlık muayenelerini yapmak üzere il emniyet müdürlüğünde veya gözaltına alınanların tutulduğu diğer yerlerde görevlendirilmesine dair il sağlık müdürlüğü işlemlerinin ivedilikle geri alınması, bu şekilde görevlendirme yaparak hukuka aykırı davrananlar hakkında gerekli hukuksal işlemlerin başlatılması talebimizi bilgilerinize sunarız.”
Sağlık Bakanlığı’na yazılan yazının tamamı için tıklayın.
İçişleri Bakanlığı’na yazılan yazının tamamı için tıklayın.
Adalet Bakanlığı’na yazılan yazının tamamı için tıklayın.
Alıntı: ttb.org.tr